یادداشت کهبد تاراج؛ انتخاب اول و آخر ما اجراست

کهبد تاراج نمایشنامه نویس، بازیگر و کارگردان تئاتر و عضو هیات مدیره کانون کارگردانان خانه تئاتر ایران در یادداشتی با بیان اینکه نباید عقب کشید نوشت: انتخاب اول و آخر ما اجراست.

به گزارش روابط عمومی خانه تئاتر، در یادداشت کهبد تاراج آمده است:

در روزهایی که همه چیز در مسیر معکوس زندگی آرام است،تمرین و اجرا می تواند ما را به معجزه تئاتر نزدیک تر کند.ما در این چند سال خوب یاد گرفته ایم نباید عقب کشید و کار کرد و اجرا رفت.زندگی بالاتر از جنگ است و تئاتر برای ما از زندگی واجب تر…شاید!
در این روزهای سخت ما اجرایی را در تماشاخانه ایرانشهر به صحنه برده ایم که از دهه شصت و تهران نوستالژیک شروع میشود و به حادثه ناگوار پلاسکو منتج میشود!
نه…
ما پایان نمایش را تغییر دادیم زیرا زندگی تغییر کرده است و بی معرفتی است اگر به دیروز که همین بغل دستمان تَر و تازه است اشاره نکنیم.
ما به زمستان وحشتناک چهارصد و چهار میرسیم و مخاطب را بدرقه خانه هایشان در تهران امروز می کنیم تا به آنها بگوییم بازی برقرار است و آدم های بازی زنده و پویا…
ما با تئاتر حرف میزنیم و میگوییم این زمانه ای را که زیست میکنید حواستان باشد خیلی زود،
اکنون؛ تبدیل به «چند سال پیش »*میشود.
به قول اوژن یونسکو :لحظه به گذشته سرنگون میشود.
ما با پنج سال متفاوت از تهران چهل سال اخیر و پنج اپیزود نمایش به امروز میخوریم !
ورق میخوریم تا رقمی به خاک این سالها اضافه شود…
کاش این رقم آه نباشد و حسرت!
من نمیدانم چه میشویم ولی خوب میدانم تئاتر ما را نجات می دهد…همه ما را

کهبد تاراج
نمایشنامه نویس،بازیگر و کارگردان تئاتر
عضو هیات مدیره کانون کارگردانان خانه تئاتر ایران

اجرای نمایش چند سال پیش به کارگردانی مهرداد ضیایی و نویسندگی کهبد تاراج اینروزها در تماشاخانه ایرانشهر سالن سمندریان روی صحنه است.

دو کتاب تئاتری نقد و بررسی شد

دو کتاب «بداهه‌پردازی در نمایش خلاق» به نویسندگی بتی سی کلر و مترجمی حسین فدایی‌حسین و «اقتباس در تئاتر معاصر» نوشته فرانسیس ببیج و با ترجمه مجید کیانیان مورد بررسی قرار گرفت.

به گزارش روابط عمومی خانه تئاتر از تئاتر شهر، این نشست با اجرای منوچهر اکبرلو و با حضور مهمانانی چون سعید اسدی (مدیرعامل انجمن هنرهای نمایشی ایران و پژوهشگر تئاتر)، رحمت امینی، سیدحسین فدایی‌حسین، سیدجواد روشن، بهرام جلالی‌پور، مجید کیانیان، توحید معصومی، وحید لک، کوروش سلیمانی، میثم یوسفی و جمعی دیگر از هنرمندان و علاقه‌مندان برگزار شد.

ضرورت نقد کتاب‌های تئاتری
منوچهر اکبرلو
، مجری نشست «عصری با کتاب»، با تأکید بر لزوم تداوم فعالیت‌های پژوهشی در عرصه تئاتر گفت: «هدف از برگزاری این نشست، صرفاً رونمایی نیست؛ بلکه تلاش برای ایجاد بستری جهت نقد و گفت‌وگوی علمی پیرامون تازه‌های نشر است. خوشبختانه امروز شاهد هستیم که کتاب‌های تخصصی از مرحله تألیف و ترجمه عبور کرده و در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفته‌اند و اکنون نوبت آن است که با نقدی روش‌مند، کیفیت این آثار را به چالش بکشیم.»
اکبرلو در بخش دیگری از صحبت‌های خود، ضمن اشاره به ضرورت تنوع در فرم‌های انتشاراتی افزود: «اهمیت انتشار کتاب‌های فیزیکی همچنان پابرجاست، اما در کنار آن، باید به ضرورت انتشار تصویری و صوتی نیز توجه کرد. ما به دنبال پر کردن خلأهای آموزشی در حوزه نشر تئاتر هستیم و این نشست‌ها باید فضایی برای نقد صریح و سازنده باشد تا به ارتقای دانش حرفه‌ای جامعه تئاتر منجر شود.»
او در معرفی آثار و نویسندگان حاضر در جلسه، از تلاش‌های مستمر فعالان این حوزه تقدیر کرد و در خصوص مباحث تخصصی گفت: «در مواجهه با متون آموزشی، باید به تفکیک‌های مفهومی دقت کرد. به عنوان مثال، تفاوت تئاتر کاربردی که یک حوزه فرایندمحور است با نمایش خلاق که بر لحظه حال تمرکز دارد، بسیار حائز اهمیت است. امیدواریم با بررسی دقیق این تفاوت‌ها در نشست‌های تخصصی، مسیر روشن‌تری برای هنرجویان و دانشجویان تئاتر ترسیم کنیم.»

بنیان نظری، پشتوانه اجرای صحنه‌ای
در ادامه این نشست، سعید اسدی در آغاز سخنان خود با نگاهی کلان به شرایط اجتماعی و فرهنگی کشور گفت: «تاریخ ما نشان داده است که ایرانیان همواره در مواجهه با بحران‌ها و شرایط دشوار، به شکلی خلاقانه تاب‌آور بوده‌اند. این میراث تاریخی، یک پایگاه مستحکم برای فرهنگ و هنر ایجاد کرده است که هیچ تلاطم و تهدیدی نمی‌تواند آن را متزلزل کند. تئاتر ما در سال‌های اخیر به خوبی نشان داد که مخاطب همچنان تشنه بهره‌مندی از هنر است و این میل به زیبایی و اندیشه، ریشه در عمق فرهنگ ما دارد.»
او با اشاره به چالش‌های اقتصادی حوزه نشر افزود: «تولید کتاب در شرایط فعلی، با توجه به هزینه‌های چاپ و کاغذ، فشارهای بسیاری بر ناشران وارد می‌کند. در این میان، انتشارات نمایش به عنوان یک ناشر پایدار و متخصص، با وجود تمام محدودیت‌ها توانسته است مراجع علمی ارزشمندی را تولید کند. اگرچه فشارهای اقتصادی ممکن است بر کمیت کتاب‌ها اثر بگذارد، اما کیفیت بالای کتاب‌های منتشر شده توسط اساتید و پژوهشگران حاضر در این جلسه، به خوبی این خلأ را جبران کرده است.»
اسدی در خصوص ضرورت تحول در ساختار نشر و نقد کتاب تأکید کرد: «ما نباید تنها به نسخه چاپی محدود شویم. برنامه‌های گسترده‌ای برای توسعه نشر الکترونیک و تولیدات دیجیتال (اعم از نسخه‌های صوتی و تصویری) در دستور کار است که به همت مدیریت انتشارات در آینده نزدیک محقق خواهد شد. نکته کلیدی دیگر، ضرورت تقویت حوزه نقد است. نقد جدی و روش‌مند، چه در کتاب و چه در اجرا، عامل اصلی ارتقای کیفیت است. امیدوارم جلسات «عصری با کتاب» به بستری برای نقد صریح و حتی بی‌رحمانه تبدیل شود؛ چرا که تعریف و تمجید به تنهایی کمکی به رشد هنر نمی‌کند. این نشست‌ها باید آغوش خود را به روی سایر ناشران نیز باز کنند تا جریان نقد در تئاتر همگانی شود.»
سعید اسدی در پایان سخنانش گفت: «انتشار آثاری که بر مبانی پدیدارشناسی و مفاهیم بنیادین (مانند اقتباس و بداهه‌پردازی) تمرکز دارند، خوراک اصلی جریان اجرایی ما را تأمین می‌کنند. هرچه بنیه نظری هنرمندان ما قوی‌تر باشد، خروجی تئاتر کشور در صحنه، حرفه‌ای‌تر و ماندگارتر خواهد بود.»

جایگاه «بداهه‌پردازی» در نمایش خلاق
سیدحسین فدایی‌حسین
، مترجم کتاب «بداهه‌پردازی در نمایش خلاق»، در نشست «عصری با کتاب» با اشاره به اهمیت ثبت و انتشار آثار مکتوب در حوزه تئاتر کودک و نوجوان گفت: «مکتوبات، مهم‌ترین دستاورد و میراث ماندگار رویدادهای تئاتری هستند؛ چراکه جشنواره‌ها و برنامه‌های اجرایی در مقاطع زمانی مشخص برگزار می‌شوند و به پایان می‌رسند، اما آنچه از این رویدادها باقی می‌ماند، آثاری است که به شکل کتاب و سند مکتوب در اختیار پژوهشگران، هنرمندان و علاقه‌مندان قرار می‌گیرد.»
او با اشاره به روند انتشار آثار تخصصی در این حوزه افزود: «از سال ۱۳۸۵ و هم‌زمان با فعال شدن دوباره دفتر تئاتر کودک و نوجوان، توجه جدی‌تری به انتشار منابع مکتوب شکل گرفت و جشنواره‌ها به بستری برای تولید و انتشار کتاب تبدیل شدند. به گفته او، از آن سال تاکنون در مجموع ۶۳ اثر در حوزه تئاتر کودک و نوجوان منتشر شده که این آمار، نشان‌دهنده یک جریان قابل توجه در حوزه نشر تخصصی تئاتر است.»
فدایی‌حسین در ادامه با اشاره به کتاب «بداهه‌پردازی در نمایش خلاق» اظهار کرد: «این اثر را می‌توان از جمله کتاب‌هایی دانست که می‌تواند آغازگر یک جریان نو در این حوزه باشد. او توضیح داد که انتخاب عنوان کتاب نیز بر همین اساس صورت گرفته و واژه «بداهه‌پردازی» در آن، به دلیل جایگاه بنیادین این مفهوم در نمایش خلاق مورد تأکید قرار گرفته است.»
او با بیان اینکه بداهه‌پردازی یکی از مهارت‌های اساسی در آموزش و اجرای نمایش است، گفت: «بازیگر برای آنکه نقش خود را طبیعی، زنده و باورپذیر ارائه کند، ناگزیر به تسلط بر بداهه‌پردازی است و این توانایی، یکی از پایه‌های شکل‌گیری بازی خلاق به شمار می‌رود.»
فدایی‌حسین همچنین با اشاره به پیشینه نظری این حوزه افزود: «مبانی این کتاب بر اساس متدها و تجربه‌هایی شکل گرفته که در آموزش نمایش خلاق و بازی‌های نمایشی مورد توجه قرار دارند و از همین رو، می‌تواند هم برای فعالان تئاتر کودک و نوجوان و هم برای علاقه‌مندان به آموزش‌های پایه‌ای تئاتر، اثری کاربردی و قابل اتکا باشد.»

اجرای آثار ترجمه بر بستر فرهنگی ایران
رحمت امینی
، مدرس دانشگاه و پژوهشگر تئاتر، در نشست «عصری با کتاب» با تأکید بر ضرورت ارتقای کیفی منابع آموزشی تئاتر در ایران، گفت: «آقای فدایی‌حسین با استمرار در ترجمه و تألیف، دانش فنی و تئوریک حوزه تئاتر کودک و نوجوان را به شکل قابل توجهی گسترش داده‌ است. در کتاب جدید ایشان، مفهوم «بداهه‌پردازی» در پیوند با «نمایش خلاق» قرار گرفته که موضوعی کلیدی و نیازمند تحلیل عمیق‌تر است.»
او با تبیین تفاوت‌های بنیادین در رویکردهای آموزشی افزود: «تئاتر کاربردی، محصول‌محور نیست؛ بلکه فرایندمحور است. متأسفانه در نگاه غالب، تئاتر کودک و نوجوان ساده‌انگاری می‌شود، در حالی که فعالیت در این حوزه نیازمند شناخت دقیق و عمیق از روان‌شناسی کودک و اصول تخصصی کارگردانی است.»
امینی با انتقاد از استفاده مستقیم از متون ترجمه‌شده بدون در نظر گرفتن بستر فرهنگی، تأکید کرد: «نکته بسیار مهم در ترجمه و ارائه چنین آثاری، ضرورت بومی‌سازی تمرینات آموزشی متناسب با زیست‌بوم فرهنگی و شرایط اجتماعی جامعه ایران است. نباید انتظار داشت که صرفِ انتقال دانش ترجمه‌شده، خروجیِ مؤثری در کلاس‌های آموزشی ایران داشته باشد.»
او در پایان پیشنهاد داد: «برای افزایش بهره‌وری آموزشی و کاربردی‌سازی این متون، ضروری است در چاپ‌های بعدی، تجربیات عملی مترجم و مؤلف در فضای آموزشی ایران به این متون افزوده شود. این پیوند میان نظریه و تجربه میدانی، کمک می‌کند تا هنرجویان و فعالان این حوزه بتوانند به شکلی ملموس از این آموخته‌ها در کارگاه‌های آموزشی استفاده کنند.»
تسهیل فرآیند پژوهش برای دانشجویان و هنرمندان
در بخش بعدی نشست، مجید کیانیان، مترجم کتاب «اقتباس در تئاتر معاصر» با اشاره به خلأهای موجود در حوزه منابع تئوریک تئاتر گفت: «پروژه‌ای که امروز شاهد رونمایی از نتایج آن هستیم، تلاشی برای ارائه یک مسیر پالایش‌شده در جهت تبیین مبانی پدیدارشناسی و نظریه اقتباس است. ما معتقدیم که هرگونه پیشرفت در جریان اجرایی و روی صحنه، نیازمند تغذیه مستمر از مباحث نظری و پژوهشی است.»
کیانیان در خصوص ویژگی‌های فنی و نحوه تدوین آثار خود توضیح داد: «در نگارش و ترجمه این آثار، تمام تلاش ما بر این بوده است که از اصطلاحات متداول و کلیدواژه‌هایی استفاده شود که علاوه بر غنای علمی، برای مخاطب امروزی در فضای دیجیتال نیز قابل جست‌وجو و پیگیری باشد. در واقع، هدف ما تسهیل فرآیند پژوهش برای دانشجویان و هنرمندان است.»
درک درست از اقتباس
در ادامه نشست «عصری با کتاب»، بهرام جلالی‌پور، پژوهشگر و منتقد، با نگاهی تخصصی به مقوله اقتباس و کیفیت نشر آثار پرداخت و گفت: «اقتباس در دنیای هنر، امری ناگزیر و همیشگی است، اما آنچه اهمیت دارد درک درست از لایه‌های آن است. ما باید بتوانیم میان سه سطح اقتباس وفادارانه، انطباق یا همان آداپتاسیون و در نهایت دراماتولوژی تفکیک قائل شویم تا به درک درستی از متن برسیم.»
او با تمجید از رویکرد تخصصی کتاب مورد بحث، افزود: «یکی از ویژگی‌های ارزشمند این اثر، تمرکز اختصاصی آن بر حوزه تئاتر است. متأسفانه اکثر منابعی که در دسترس ماست، عمدتاً با نگاه سینمایی به مقوله اقتباس پرداخته‌اند، اما این کتاب بر ویژگی‌های دراماتیک و صحنه‌ای تأکید دارد که برای جامعه تئاتری بسیار کاربردی‌تر است.»
جلالی‌پور در بخش دیگری از صحبت‌های خود به نقد فنی ساختاری کتاب «اقتباس در تئاتر معاصر» پرداخت و با صراحت گفت: «نشر تخصصی تئاتر نباید از استانداردهای ویرایشی غافل شود. در حال حاضر، برخی عبارات کتاب ثقیل هستند و نیاز به بازبینی جدی در ویرایش دارند. همچنین برای اینکه کتاب به یک منبع مرجع تبدیل شود، حتماً باید برای اصطلاحات تخصصی، زیرنویس‌های دقیق و معادل‌های لاتین در نظر گرفته شود. علاوه بر این، اصلاح علائم نگارشی و رفع غلط‌های تایپی از بدیهیاتِ چاپ‌های بعدی است که باید برای ارتقای کیفیت اثر به آن‌ها توجه ویژه داشت.»
تعامل و همکاری انتشارات نمایش با نویسندگان و مترجمان
سیدجواد روشن
، مدیر انتشارات نمایش، در پایان نشست «عصری با کتاب» ضمن قدردانی از حضور و مشارکت فعال اساتید و پژوهشگران، از رویکرد انتقادی مطرح شده استقبال کرد و گفت: «نکات فنی و تخصصی که امروز توسط اساتید گرانقدر مطرح شد، برای ما بسیار ارزشمند است. ما در انتشارات نمایش همواره تلاش کرده‌ایم تا بالاترین استانداردهای حرفه‌ای را رعایت کنیم، اما اذعان داریم که کامل مطلق وجود ندارد و همواره جای بهبود و ارتقا هست.»
او در پایان، ضمن تأکید بر اهمیت تعامل میان مولفان، مترجمان، تیم فنی انتشارات و مخاطبان، ابراز امیدواری کرد که این رویکرد همکاری مشترک، منجر به تولید کتاب‌هایی در شأن و تراز جامعه علمی و حرفه‌ای تئاتر ایران شود.

برای خسرو احمدی و حضور همیشگی‌اش در تئاتر

خسرو احمدی از بازیگران فعال تئاتر است که حضورش فقط روی صحنه رقم نمی‌خورد و همواره به عنوان یکی از تماشاگران فعال تئاتر، نظاره‌گر فعالیت همکاران خویش است.

به گزارش روابط عمومی خانه تئاتر از ایسنا، کمتر بازیگری را بتوان در تئاتر یافت که به اندازه خسرو احمدی، به تماشای کار دیگر همکاران خویش بنشیند و همین رویکرد سبب شده که همواره در مجموعه‌های تئاتری به ویژه مجموعه تئاترشهر حضوری پررنگ داشته باشد.

این روزها که حال و روز تئاتر چندان خوش نیست، او نیز کمتر به تئاترشهر رفت و آمد دارد اما به تازگی در مراسم بدرقه پیکر بهناز نازی ـ دیگر بازیگر تئاترـ حاضر شد. حضوری که نشان می‌داد حال و احوال جسمانی‌اش تغییراتی داشته و البته او هنرمندی است که تمایلی به گفتگو هم ندارد. با این حال طبق پیگیری ایسنا، او مراحل درمان را سپری کرده و حال جسمانی‌اش خوب است.

خسرو احمدی که در کارنامه هنری‌اش همکاری با بسیاری از کارگردانان شناخته‌شده تئاتر، سینما و تلویزیون به چشم می‌خورد، جزو بازیگرانی است که هم در آثار کودکانه فعالیت داشته و هم در نمایش‌های مربوط به بزرگسالان.

او با بازی در نقش «دولنگ» در مجموعه «النگ و دولنگ» برای کودکان دهه ۶۰ خاطره‌ساز است.

در کارنامه هنری این بازیگر، بازی در نمایش‌هایی همچون «اسب‌ها» و «پل» به کارگردانی محمد رحمانیان، «تهرن» کار محمود استادمحمد، «ترن» کار حمید آذرنگ، «ایوانف» کار اکبر زنجان‌پور، «باران» و «روژان» به کارگردانی امیر دژاکام، «بیژن و منیژه« کار پری صابری،«هفت خاج رستم و غول زنگی قلعه سنگباران» به کارگردانی شکرخدا گودرزی، «وکیل تسخیری» کار گلرخ میلانی و … و نیز بازی در فیلم‌ها و مجموعه‌های تلویزیونی مانند «سه زن» کار منیژه حکمت، «نوبت لیلی» به کارگردانی روح‌الله حجازی، «زیرخاکی» ساخته جلیل سامان، «باخانمان» کار برزو نیک‌نژاد، «گاهی به پشت‌سر نگاه کن» ساخته مازیار میری، «چراغ جادو» کار همایون اسعدیان، «قطار ابدی» به کارگردانی رضا عطاران، «پایتخت ۱» ساخته سیروس مقدم،«نون و ریحون» ساخته فرزاد موتمن، «دختر شیرینی فروش»، «کلاه قرمزی و سروناز»، «کلاه قرمزی و بچه ننه» ساخته‌های ایرج طهماسب، «خوابگاه دختران» کار محمد حسین لطیفی، «دونده زمین» کار کمال تبریزی، «تارزن و تارزان» ساخته علی عبدالعلی‌زاده، «جایی برای زندگی» کار محمد بزرگ‌نیا و … دیده می‌شود.
خسرو احمدی ۲۸ خرداد ماه امسال ۶۳ ساله می‌شود.

تئاتر نمونه‌ای از زندگی است و نشانۀ امید؛ قدردانی از تماشاگران تئاتر

کارگردان نمایش «زندانی خیابان دوم» در یادداشتی نوشت: تئاتر محل گفت و گو است، محل اندیشیدن و تفکر، تئاتر نمونه‌ای از زندگی است و نشانۀ امید. حتی تئاتر اعتراضی و سیاسی نیز در خود امید دارد.

به گزارش روابط عمومی خانه تئاتر، در یادداشت سید جواد روشن آمده است: تاریخ تئاتر پر از فراز و نشیب‌های مختلف است و در این میان تئاتر ایران نیز در طول تاریخ صد و اندی ساله‌اش اتفاق‌های بسیاری به خود دیده است. از آتش زدن و بسته شدن تا دستگیری، خانه نشین شدن و تبعید و مهاجرت برخی هنرمندان، انقلاب، جنگ، کوید 19 و غیره.

گاهی مورد حمایت و لطف مدیران و مقامات بوده و گاهی مورد غضب ایشان. ولی با وجود همۀ این مسائل به همت هنرمندان و با حمایت مخاطبان هنوز چراغ این تئاتر روشن است. این به معنی ایده آل بودن و نبود مشکلات نیست که مثنوی هفتاد من می‌خواهد ذکر این ماجرا و کم نیست مشکلات و کمبودهایی که می‌شود بر شمرد ولی موضوع مهم در اینجا پایداری هنرمندان تئاتر است. تئاتر محل گفت و گو است، محل اندیشیدن و تفکر، تئاتر نمونه‌ای از زندگی است و نشانۀ امید.

حتی تئاتر اعتراضی و سیاسی نیز در خود امید دارد. امید به اصلاح. بنابراین شاید محتوا و شکل ارائه و اجرای تئاتر در شرایط مختلف تغییر کند و یا مخاطب انتظار متفاوتی از هنرمند داشته باشد ولی قرار نیست تئاتر تعطیل باشد همان طور که زندگی هیچگاه تعطیل نمی‌شود. تئاتر ایران و هنرمندان آن در چندماه اخیر روزها و لحظات پر التهاب و سختی را سپری کردند همان‌طور که کل جامعه ایران درگیر این شرایط بود. جنگ تحمیلی سوم نیز همه چیز را تحت تاثیر قرارداد و سالن های تئاتر که در بهمن و اسفندماه گذشته کم رونق شده بودند را به تعطیلی کشاند ولی شوق دوباره به صحنه رفتن را از بین نبرد.

برای همین در اولین فرصت به دست آمده که امکان فعال شدن مجدد تالارهای نمایشی فراهم شد، هنرمندان – هرچند با تردید- ولی به صحنه بازگشتند و اینبار مخاطبان تئاتر بودند که به عنوان یکی از ارکان مهم تئاتر با حضور و استقبالشان نشان دادند زندگی هنوز جریان دارد و هنرمندان را به ادامۀ کار امیدوار کردند.

من نیز این فرصت را داشتم تا در این ایام به عنوان کارگردان با نمایش «زندانی خیابان دوم» در فصل جدید و آغاز مجدد اجراهای تئاتر در تئاترشهر حاضر باشم و قدردان حمایت مخاطبان فهیم تئاتر هستم که از روز اول تا پایان اجرا از این نمایش استقبال کردند و خوشحالم که در این شرایط هر روز به تعداد نمایش‌های روی صحنه افزوده می‌شود و مخاطبان مجدد به سالن های نمایش می آیند.

در این شرایط وظیفۀ مسئولان و مدیران هنری بسیار بیشتر و سخت تر از گذشته است. تئاتر در این روزها به توجه و حمایت بیشتری نیاز دارد. هنرمندان و گروه هایی که در چندماه اخیر به روی صحنه رفتند شرایط بسیار سختی را تجربه کردند و به لجاظ اقتصادی دچار ضرر و زیان شده اند. نباید تلاش ها و حضور ایشان را نادیده گرفت. امیدوارم وعده هایی که برای حمایت از هنرمندان و گروه های تئاتری داده شده است به زودی محقق شود.

هنرمندان و مخاطبان همراهی خود را نشان داده اند و حالا وظیفۀ مدیران است که به تعهدات خود عمل کنند. همۀ ما اینجا هستیم تا نشان دهیم زندگی هنوز جریان دارد و امیدوارم هنرمندان و مخاطبان تئاتر بتوانند در شرایطی مناسب و آرام در سالن‌های تئاتر با یکدیگر ملاقات کنند. به امید آرامش، ثبات و امنیت برای کشور عزیزمان و همۀ مردم ایران و به امید روزهای پر نشاط برای تئاتر ایران.

سید جواد روشن کارگردان نمایش «زندانی خیابان دوم»

اعلام جزییات دومین رویداد «جمعه های تئاترشهر»؛ تماشاگران محترم «حالا نوبت شماست…»

 گرامیداشت یکی از وفادارترین تماشاگران تئاتر دومین رویداد «جمعه های تئاترشهر» با عنوان «حالا نوبت شماست…» با محوریت طرح دغدغه ها و مسائل مرتبط با حوزه مخاطبان و تماشاگران در مواجهه با تئاترهای روی صحنه و گرامیداشت یکی از وفادارترین تماشاگران تئاتر، برگزار می شود.

به گزارش روابط عمومی خانه تئاتر از مجموعه تئاتر شهر، دومین ویژه برنامه از رویداد «جمعه های تئاترشهر» روز جمعه یکم خرداد ماه با عنوان «حالا نوبت شماست…» مشتمل بر طرح دغدغه ها و مسایل مورد نظر تماشاگران در مواجهه با تئاترهای روی صحنه و تماشاخانه ها، به میزبانی تالارمشاهیر مجموعه تئاتر شهر برگزار می شود.

در این ویژه برنامه که با حضورجمعی از تماشاگران و مخاطبان فعال حوزه تئاتر برگزار می شود، آسیب شناسی مسائل مرتبط با نحوه میزبانی تالارهای نمایشی و تماشاخانه های مختلف در حوزه های دولتی و بخش خصوصی و موارد مشابه به بحث و تبادل نظر گذاشته خواهد شد.

این درحالی است که در بخش دیگری از برنامه یاد و خاطره زنده یاد شیرین یزدان بخش بازیگرفقید سینما که طی سال های متمادی به عنوان یکی از وفادارترین تماشاگران حوزه تئاترمعروف بود نیز گرامی داشته می شود.

مجموعه تئاترشهر در این برنامه علاوه بر میزبانی تماشاگران حرفه ای تئاتراز کارگردان ها و مدیران تماشاخانه ها برای آگاهی بیشتر از نقطه نظرات تماشاگران تئاترنیز دعوت می کند. ویژه برنامه «جمعه های تئاترشهر» از جمله رویدادهای جدید مجموعه تئاترشهر در این دوره است که طی آن برنامه هایی چون «اکران فیلم تئاترهای موفق به صحنه رفته در تئاترشهر»، «رونمایی از کتاب های تخصصی حوزه تئاتر»، «نشست های پژوهشی و تخصصی حوزه هنرهای نمایشی»، «مراسم نکوداشت چهره های شاخص عرصه تئاتر در ادوار مختلف»، «کارگاه های آموزشی» ، «جلسات نمایشنامه خوانی» و برنامه های متنوع دیگر پیش روی مخاطبان قرار خواهد گرفت. اولین ویژه برنامه «جمعه های تئاترشهر» روز جمعه بیست و پنجم اردیبهشت ماه با نمایش مستند پرتره ای از زنده یاد بهرام بیضایی با نام «چریکه بهرام» به کارگردانی فرشید قلی پور در تالار مشاهیر این مجموعه برگزار شد. دومین ویژه برنامه «جمعه های تئاترشهر» هم ساعت 17 روز جمعه یکم خرداد ماه در تالار مشاهیر این مجموعه برگزارو ورود برای مخاطبان و علاقه مندان رایگان است.

فراخوان دومین دوره جشنواره تخصصی و رقابتی «آکادمی نمایشنامه‌نویسان» منتشر شد

دومین دوره جشنواره تخصصی و رقابتی «آکادمی نمایشنامه‌نویسان» با هدف ارتقای سطح کیفی تولیدات نمایشنامه‌نویسی و تقویت نگاه حرفه‌ای میان اعضای کانون، به همت کانون نمایشنامه‌نویسان و مترجمان خانه تئاتر و به دبیری سید حسن حسینی برگزار می‌شود.

به گزارش روابط‌عمومی خانه تئاتر، در دومین دوره این رویداد با رویکردی تحول‌محور و متناسب با نیازهای روز، تغییرات ساختاری مهمی در روند برگزاری جشنواره اعمال شده است که هدف آن افزایش دقت در ارزیابی و تخصصی‌تر شدن فضای رقابت است.

از مهم‌ترین تغییرات این دوره، تفکیک آثار در دو بخش مستقل «تألیف» و «اقتباس» است؛ اقدامی که امکان بررسی دقیق‌تر ظرفیت‌ها و توانمندی‌های نویسندگان را در هر یک از این حوزه‌ها فراهم می‌کند.

همچنین بخشی ویژه با عنوان «مسائل روز جامعه (سیاووشان)» در این دوره طراحی شده است تا با تمرکز بر موضوعات و دغدغه‌های اجتماعی، زمینه تقویت نگاه مسئله‌محور و ایجاد پیوند میان نوشتار نمایشی و واقعیت‌های معاصر جامعه را فراهم سازد.

بازنگری در شیوه‌های ارزیابی و سازوکارهای تقدیر از برگزیدگان نیز از دیگر محورهای این دوره عنوان شده است؛ رویکردی که با هدف افزایش اعتبار، دقت و کیفیت انتخاب آثار برتر دنبال می‌شود.

برگزارکنندگان این رویداد تأکید کرده‌اند جشنواره «آکادمی نمایشنامه‌نویسان» فراتر از یک رقابت صرف، بستری برای گفت‌وگوهای تخصصی، ثبت و مستندسازی جریان‌های خلاق و ایجاد فرصت‌های تازه برای تعامل میان نویسندگان و فعالان عرصه تئاتر است.

از تمامی اعضای کانون نمایشنامه‌نویسان و مترجمان خانه تئاتر دعوت شده است با مطالعه دقیق ضوابط و شرایط مندرج در فراخوان و ارسال آثار خود، در این مسیر مشترک برای ارتقای هنر نمایشنامه‌نویسی مشارکت کنند.

برگزاری سومین نشست هیات مدیره انجمن مدرسان/پیگیری امور رفاهی اعضا و بررسی چاپ کتاب و مقالات

هیات‌مدیره انجمن مدرسان خانه تئاتر در سومین نشست خود، پیگیری مسائل رفاهی اعضا، حمایت از فعالیت‌های علمی و بررسی برنامه‌های آتی انجمن را در دستور کار قرار داد.

به گزارش روابط‌عمومی خانه تئاتر از انجمن مدرسان، سومین جلسه انجمن مدرسان خانه تئاتر با حضور اعضای هیات‌مدیره در محل خانه تئاتر برگزار شد.

در ابتدای این نشست، اعضای هیات‌مدیره درباره پیگیری امور رفاهی اعضای انجمن با حضور حمیدرضا منجر به گفت‌وگو پرداختند و مقرر شد برای جمع‌آوری و ارسال اطلاعات فردی و معیشتی اعضا، از جمله وضعیت بیماران خاص و نیازهای دارویی آنان، تعامل و هماهنگی بیشتری با بخش رفاهی خانه تئاتر صورت گیرد.

همچنین حمایت از چاپ کتاب‌ها و مقالات اعضای انجمن و انعقاد قرارداد با یکی از مراکز دندانپزشکی تهران از دیگر موضوعات مطرح‌شده در این جلسه بود که پس از انجام هماهنگی‌های لازم، وارد مرحله اجرایی خواهد شد.

در ادامه، پرونده‌های عضویت ارسالی بررسی شد و با عضویت پیوسته سارا الله‌یاری و همچنین عضویت وابسته حمیدرضا بهروزی و آرزو گلشاهی به‌عنوان اعضای جدید انجمن موافقت شد.

برگزاری نشست‌های هم‌اندیشی با استادان، مدیران گروه و اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها، تدوین فرم قرارداد و تعیین دستمزد آموزشی هماهنگ برای استفاده آموزشگاه‌های هنری کشور نیز از دیگر محورهای این نشست بود که بررسی و نهایی شدن آن به جلسات آینده موکول شد.

بر اساس اعلام انجمن، جلسه بعدی مدرسان خانه تئاتر در خردادماه سال جاری برگزار خواهد شد.

انتخاب هیات‌مدیره جدیدکانون تئاتر کودک و نوجوان خانه تئاتر

مجمع عمومی و انتخابات هیات‌مدیره و بازرس کانون تئاتر کودک و نوجوان خانه تئاتر، روز شنبه ۲۶ اردیبهشت‌ماه با حضور اعضای کانون در سالن استاد جوانمرد عمارت خانه تئاتر برگزار شد.

به گزارش روابط‌عمومی خانه تئاتر، پس از آغاز مجمع و انتخاب اعضای هیات‌رئیسه، حمید گلی به‌عنوان رئیس جلسه، علی فروتن به‌عنوان ناظر و دادگر به‌عنوان منشی جلسه انتخاب شدند.

در ادامه، رئیس هیات‌مدیره گزارش عملکرد دوساله انجمن را ارائه کرد و پس از آن نیز بازرس انجمن گزارش خود را به اعضا ارائه داد. همچنین نامزدهای حاضر در انتخابات هر یک در فرصت تعیین‌شده به معرفی خود و ارائه دیدگاه‌هایشان پرداختند.

پس از پایان بخش معرفی نامزدها، روند رأی‌گیری آغاز شد و اعضا آرای خود را به صندوق انداختند. سپس فرآیند شمارش آرا انجام شد و در پایان، اعضای منتخب هیات‌مدیره و بازرس مشخص شدند.
شهرام احمد زاده بازرس علی البدل خانه تئاتر به عنوان بازرس دوم ناظر این انتخابات بود.
مهدی قلعه، مجید قناد، مریم تهرانی، روشنک کریمی، ژاکلین آواره، لاله مالمیر و مجید نصیری به عنوان اعضای اصلی، جواد مهدی، مجتبی کاظمی و حامد زحمتکش به عنوان اعضای علی البدل و بهنام حبیب پور و رژین ستاری نیز به عنوان بازرس انتخاب شدند.

 

نوشتار شهرام کرمی در پی درگذشت یک هنرمند؛ «بازی بزرگ» بهناز نازی

شهرام کرمی، نمایشنامه‌نویس و کارگردان تئاتر و عضو گروه تئاتر «شایا» که چندین همکاری با بهناز نازی داشته است، با نگارش یادداشتی از او به عنوان بازیگری امیدبخش یاد کرد و نوشت: «بازی بزرگ او آرامش واقعی است که نیک نقش خود را به پایان برد.»

به گزارش روابط عمومی خانه تئاتر، او در یادداشت خود با عنوان «به یاد یک بازیگر امیدبخش» که آن را در اختیار ایسنا قرار داده، آورده است:

«در روزشمار زندگی هر انسان یک جایی درنگ اتفاق می‌افتد تا جهان او عوض شود. زندگی جاودان یعنی اینکه بودن پایان ندارد و باور این امر وجودی به ما آرامش می‌دهد ولی حسرت ما این است که به قول «سهراب سپهری» مرگ گاهی ریحان می‌چیند!

«بهناز نازی» بازیگر و طراح صحنه تئاتر و سینما و تلویزیون تا همین حالا که درباره رفتن او می‌نویسم، برای من هنرمندی محترم و انسان با وجودی شناخته می‌شود که تجربه حضورش در «گروه تئاتر شایا» بسیار شایسته و ارزشمند بود. در آغاز کار هنری، جمع ما که همه دانشجویان هنر بودیم و با جوانی و شوق تجربه و آموختن را دنبال می‌کردیم، «بهناز نازی» چند گام از ما جلوتر بود. اخلاق و فعالیت گروهی و حمایت از آنها که تجربه کمتری دارند، خصلت شخصی و فردی او بود که در بیش از سی سال کار و همکاری از او آموختم.

برای هنرمند شدن فقط تجربه کفایت نمی‌کند و نقش موثر هر فردی وقتی شکل می‌گیرد که به کار و تلاش و هنر دیگران توجه کند. «بهناز نازی» با حضورش نقش بزرگ‌تر را به خوبی بلد بود و برای همین فقدان این هنرمند برای آنها که با او تجربه مشترک هنری داشته‌اند سخت و دردناک است. در سال‌های اخیر، بخش مهم زیست فردی و هنری «بهناز نازی» شوق عجیب، برای کار هنری بود که با وجود بیماری و کسالت جسمی همواره فعالیت می‌کرد. خاصیت بزرگ هنر نمود شوق و امید زندگی است و این ویژگی در این سال‌ها چنان بود که بیشتر ما فراموش کرده بودیم که او بیمار است!

هنر، یک فعالیت روح‌بخش و پدیده‌ای موثر است که هنرمندان آن انسان‌های خوشبختی هستند که به قول «نیل ویستلر» ثروت خلق می‌کنند. وقتی به کارنامه کاری «بهناز نازی» فکر کنیم آثاری درخشان با حضورش خلق شده که مهم‌ترین آنها بازی شخصیت واقعی خودش در کنار دیگران بود که در این چند ساله شور و شوق برای کارش به تمثیل امید تبدیل شد. حالا که در فراق او می‌نویسم، ترجیح می‌دهم از اثری صحبت کنم که بیشتر از هر کار و خصلت فردی او برای من ارزشمند بود. نقش بزرگ او زندگی امیدبخش و عاشقانه بود که تا آن وقت که نفس می‌کشید در وجودش جاری بود.

«لئوناردو داوینچی» اعتقاد داشت که هنر هرگز به پایان نمی‌رسد بلکه رها می‌شود. «بهناز نازی» آفرینش‌گر و خالق هنر که شغل بازیگری را پیشه اصلی خود کرده بود در کارهایش به شخصیت‌هایی جان داد که آئینه مردمان زندگی بود. استعداد ذاتی و خلاقیت او ارزش هنری دارد اما هنر بزرگ او رفتار موثر فردی و گروهی بود که با احترام همیشگی از او یاد خواهد شد. آنچه این هنرمند خلق کرد پایان ندارد و اینک در جهان دیگر روحی آرام و آسوده دارد. حالا دیگر نقش او خیالی نیست که بخواهد آن را جان‌بخشی کرده و بازی کند. بازی بزرگ او آرامش واقعی است که پس از چند دهه زندگی، نیک نقش خود را به پایان رساند تا یاد او شیرین و امیدبخش باشد.»

گفتنی است بهناز نازی، بازیگر و طراح صحنه و لباس تئاتر که زاده سال ۱۳۴۶ بود، عصر روز شنبه، ۲۶ اردیبهشت ماه بعد از یک دوره مبارزه با بیماری از دنیا رفت.

وداع با بهناز نازی؛ بدرقه بازیگری که تا آخرین لحظه برای صحنه جنگید

مراسم بدرقه زنده‌یاد بهناز نازی، بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون، صبح امروز دوشنبه ۲۸ اردیبهشت با حضور جمعی از هنرمندان، مدیران فرهنگی و اهالی تئاتر در مقابل تالار وحدت برگزار شد؛ مراسمی آمیخته با اشک، خاطره و روایت‌هایی از سال‌ها عشق او به صحنه و مبارزه‌ای که تا واپسین روزهای زندگی ادامه داشت.

به گزارش خبرنگار خانه تئاتر، مراسم بدرقه زنده‌یاد بهناز نازی صبح امروز با حضور جمعی از هنرمندان، مدیران فرهنگی و اهالی هنر در مقابل تالار وحدت برگزار شد.

بهناز نازی که سال‌های بسیاری بر صحنه تالار وحدت نقش‌آفرینی کرده بود، این‌بار برای آخرین حضور خود به این تالار بازگشت؛ حضوری برای وداع با صحنه‌ای که بخش مهمی از زندگی هنری‌اش را در آن سپری کرده بود.

اجرای مراسم را مریم رحیمی، عضو هیات  مدیره مرکزی و عضو انجمن بازیگران خانه تئاتر، برعهده داشت. در آغاز برنامه و پس از تلاوت آیاتی از قرآن کریم، دل‌نوشته گروه تئاتر «شایا» توسط او قرائت شد؛ متنی که در آن از بهناز نازی به عنوان هنرمندی یاد شد که هیچ‌گاه به ابتذال تن نداد و همواره برای هنر حرمت قائل بود.

در این متن آمده بود که تئاتر برای او صرفاً حرفه نبود، بلکه مسیری برای کشف و شهود به شمار می‌رفت و فقدانش، خسارتی برای تئاتر ایران محسوب می‌شود. همچنین از استقامت و پایمردی او در سال‌های مبارزه با بیماری یاد شد.

در ادامه و با نوای سنج و دمام، پیکر این هنرمند در میان اشک و اندوه حاضران به محل مراسم منتقل شد.

نخستین سخنران مراسم رضا کیانیان بود؛ هنرمندی که در حالی‌ که به‌شدت متأثر به نظر می‌رسید، سخنان خود را با تسلیت به خانواده و نزدیکان زنده‌یاد نازی آغاز کرد و گفت: «بهناز مثل دخترم بود. من در این سال‌ها سه تن از عزیزترین آدم‌های زندگی‌ام را بر اثر سرطان از دست دادم؛ داوود امیری، بهناز نازی و مریم حسینی. اگر جایی بود که می‌توانستم عمرم را به آنان ببخشم، از صمیم قلب حاضر به این کار بودم، چون من زندگی‌ام را کرده‌ام اما آن‌ها هنوز باید زندگی می‌کردند.»

او پس از بیان این جملات به دلیل تأثر فراوان نتوانست سخنانش را ادامه دهد.

در ادامه پیام مهران امام‌بخش، بازیگر و مدرس تئاتر که خارج از کشور حضور داشت، توسط مریم رحیمی قرائت شد.

اکبر زنجان‌پور، بازیگر و کارگردان پیشکسوت تئاتر و استاد دانشگاه زنده‌یاد نازی نیز در سخنانی کوتاه اما احساسی گفت: «تو بهترین و شریف‌ترین دانشجوی من بودی و همواره به تو افتخار می‌کنم. بیش از این توان گفتن ندارم.»

پس از آن، مریم رحیمی با مروری بر کارنامه هنری این بازیگر از حاضران خواست به اندازه بیش از دو دهه حضور او بر صحنه تئاتر، برایش دست بزنند.

در بخش دیگری از مراسم، بهرام ابراهیمی، رئیس انجمن بازیگران خانه تئاتر، پیام تسلیت این انجمن را قرائت کرد. در بخشی از این پیام آمده بود:  بانوی ارجمند بهناز نازی بازیگر شریف، نجیب و تلاشگر همه صحنه‌های توان فرسای روزگار، چه دشوار است نوشتن درباره این سوگ ناباورانه که در دلمان آگاه شده، پس برای التیام سوگ سفر جاودانگی زودهنگام ایشان را به نخستین هول و ولای بازیگریمان پیوند می‌زنیم و با خود می‌گوییم مگر نه این است که مرگ برای ما بازیگران به معنای ترک یک صحنه، تعویض لباس و بازگشت با شخصیتی جدید است.

پس بانو بهناز نازی چه شکوهمندانه پرثمر و درخشان با نقش آفرینی‌های رنگین کمانی و بی تکرار سال‌های زندگیشان را معنی کرد از نو آفرید و بار‌ها همه تماشاگرانش را به تماشای آفرینش ذهن زیبایش فراخواند و جاودانگی را با هنرمندی به رخ کشید و تا آن هنگام که صحنه‌های تئاتر فروغ دارند تماشاگر اشتیاق دارند و نمایشنامه‌های گروه تئاتر پر اعتبار شایا با قلم‌هایی بسیار شریف و درخشان به روی کاغذ و صحنه می‌آیند.

نگاه گرم مهربان و عمیق بهناز نازی بازیگر شجاع تئاتر تلویزیون و سینما صدای نرم، رسا و زیبای ایشان شور و شعور و انرژی بی‌نظیرشان و همه لحظات جاودانگی‌شان از یادمان نخواهد رفت. بهناز نازی هر آینه بر روی صحنه در کنار ما و هم نفس ماست. خوابش آرام و پر از بیداری است.

هیات مدیره انجمن بازیگران خانه تئاتر این سوگ عمیق را به همسر گرانقدر و هنرمند ایشان جناب آقای بهرام بدخشانی گرامی، فرزند برنای ایشان، خانواده محترمشان دوستان و خانواده تئاتری ایشان همکاران و دوستداران ایشان تسلیت گفته و برای روح این هنرمند گرامی مسیری پر از نور آرامش از پروردگار طلب می‌کند.

محمودرضا رحیمی، کارگردان و مدرس تئاتر نیز از بهناز نازی به عنوان الگویی برای هم‌دوره‌ای‌هایش یاد کرد و گفت: «از همان سال‌های دانشگاه، با سکوت، متانت و نگاه عمیقش الگو بود. او با پیوستن به گروه شایا، مسیر واقعی خود را پیدا کرد و تلخی زندگی را گرفت تا شیرینی آن را به مردم هدیه کند.»

اتابک نادری، مدیرکل هنرهای نمایشی نیز با اشاره به نخستین همکاری خود با این هنرمند در فیلم «هیوا» گفت: «خانم نازی بسیار پرانرژی بود و با عشق کار می‌کرد. در سال‌های بیماری هم این عشق کم نشد. حتی در شرایط سخت جسمی، پشت صحنه برایش تختی گذاشته بودند تا استراحت کند و دوباره روی صحنه برود. این فقط از عشق به کار برمی‌آمد.»

حمیدرضا نعیمی، کارگردان و سرپرست گروه تئاتر «شایا» نیز در سخنانی آمیخته به اندوه، ضمن بیان خاطراتی از همکاری با بهناز نازی، گفت: «هرچه سختی کشیدی، سکوت کردی چون نمی‌خواستی حاشیه‌ای ایجاد شود.»

او با اشاره به دغدغه‌های هنرمندان افزود: «هنرمندان میراث زنده فرهنگی این کشور هستند و گاهی خیلی زود دیر می‌شود.»

نعیمی همچنین از همراهی و فداکاری بهرام بدخشانی، همسر زنده‌یاد نازی یاد کرد و گفت: «آن‌ها فقط همسر نبودند، رفیق بودند.»

در ادامه، بهرام بدخشانی، همسر زنده‌یاد نازی، در میان تشویق حاضران بر جایگاه حاضر شد و گفت: «بهناز تک‌تک شما را دوست داشت و برای همه احترام قائل بود.»
او با اشاره به روزهای پایانی زندگی همسرش افزود: «پزشکان می‌گفتند او صداها را می‌شنود اما نمی‌تواند واکنش نشان دهد. روز آخر به او گفتم خیلی دوستت دارم اما اگر می‌خواهی بروی، برو. دو ساعت بعد تماس گرفتند و گفتند خوابید.»

خواهرزاده زنده‌یاد نازی نیز در بخش پایانی مراسم با مرور خاطرات شخصی خود از خاله‌اش، از نقش پررنگ او در خانواده سخن گفت و تأکید کرد: «او فقط روی صحنه تأثیرگذار نبود، بلکه در زندگی اطرافیانش نیز نور می‌پاشید.»

در پایان این مراسم، پیکر زنده‌یاد بهناز نازی با نوای سنج و دمام و پس از اقامه نماز، به سمت قطعه هنرمندان بهشت زهرا بدرقه شد تا پرونده زندگی هنرمندی که سال‌ها بر صحنه ایستاد و تا واپسین روزها با عشق به تئاتر زیست، برای همیشه بسته شود.

در این مراسم اعضای هیات مدیره مرکزی خانه تئاتر از جمله محمد بهرامی، مهدی قلعه، مریم رحیمی و… حضور داشتند.

علیرضا گیلوری مدیرعامل خانه تئاتر، مهدی شفیعی معاون امور هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، اتابک نادری مدیرکل هنر‌های نمایشی، کوروش سلیمانی رییس مجموعه تئاترشهر، اکبر زنجان پور، رضا کیانیان، فرهاد آئیش، منوچهر شاهسواری، شهرام کرمی، حمیدرضا نعیمی، حامد بهداد، کتانه افشاری نژاد، خسرو احمدی، فرزین محدث، سیروس همتی و… خانواده این هنرمند فقید و جمعی از مسئولان و هنرمندان در مقابل تالار وحدت، پهنه رودکی برگزار شد.