مدیر عامل خانه تئاتر ماندنی است.با پذیرفته نشدن استعفای مدیر عامل خانه تئاتر توسط هیأت مدیره مقصود نعیمی ذاکر در جایگاه خود باقی ماند.

به گزارش روابط عمومی خانه تئاتر به نقل از هیأت مدیره این موسسه فرهنگی هنری، مقصود نعیمی ذاکر که به خاطر برخی مشکلات پیش آمده از سِمّت خود بعنوان مدیر عامل خانه تئاتر اعلام استعفا کرده بود در پی عدم پذیرش این کناره گیری از طرف هیأت مدیره متبوع در جایگاه خود باقی ماند.

طی این گزارش هما جدیکار دبیر هیأت مدیره مرکزی خانه تئاتر اعلام کرد پیرو مذاکراتی که توسط اکثر اعضای هیات مدیره خانه تئاتر با مقصود نعیمی ذاکر انجام شده است توافق شد که ایشان تا زمان مورد توافق ،در جایگاه مدیر عامل به کار خود ادامه دهند و طبق نظر مساعد خودشان استعفای مذکور ملغی اعلام شد. لذا این رد استعفا مورد تایید هیأت مدیره و مورد قبول ان از طرف مدیرعامل خانه تئاتر میباشد.

مقصود نعیمی ذاکر، مدیر عامل خانه تئاتر که هفته گذشته از این سمت کناره‌گیری کرده بود، اعلام کرد که در این جایگاه باقی می‌ماند.

نگاهی به  نمایش ” چنگال” به نویسندگی ” مصطفی لعلیان” و کارگردانی ” مرتضا ربیعی”

حسن پارسائی

آیا هر چیزی که روی صحنه اجرا شود، نمایش محسوب می شود؟ آیا صرفا با داد و بیداد  و جیغ کشیدن می‌توان هیجان ایجاد کرد؟ آیا نشان دادن و یا تظاهر به وقوع یک یا دو حادثه  به خودی خود می تواند نمایش تلقی شود؟ آیا همه حوادث در متن یا اجرا با ارائه  نتیجه و غایت‌مندی معین پایان اثر، بی‌ارتباط است؟ آیا  اجرای یک نمایش به طور  یک سویه‌ای صرفأ به منظور سرگرم کردن مخاطبان است؟

پاسخ به همه پرسش های فوق الذکر، الزاما و قاطعانه” منفی” است؛ در این رابطه ،نمایش “چنگال” به نویسندگی” مصطفی لعلیان” و کارگردانی “مرتضا ربیعی” نمونه اجرایی شاخص  و آشکاری است.

در این اجرا دونفراز فرزندان (یک خواهر و برادر) با حالات تهاجمی وعصبانیتی افراطی برآنند که پدر وخواهر دیگرشان را که  از پدر حمایت می‌کند، با  ارعاب  و حالات  و رفتار تهاجمی بترسانند؛ آن‌ها نهایـتا پدرشان را که با هر دو آن ها و مادرشان رفتار مناسبی نداشته و حتا دراثر یک اشتباه ( در نمایش چگونگی این اشتباه در ابهام مانده) آتشی برافروخته که صورت هر دو آن ها را سوزانده، عملا به محاکمه خانوادگی می‌کشانند  و همزمان خواهر دیگرشان را به عنوان شریک جرم پدر ، مورد مجازات و انتقام‌کشی قرار می‌هند. آن‌ها از پدرشان می‌خواهند که از هردو آن‌ها عذرخواهی کند، در غیر این صورت  او  و خواهرشان را زنده زنده در آتش می‌سوزانند. در ادامه و برای شروع مجازات، پدر و خواهرشان را به بند می‌کشند و با تهدید و ارعاب،کمی منتظر می‌مانند. پدر در آخر عذرخواهی  می‌کند  و …نمایش….

اجرا داستان ندارد و  فقط نشان دهنده  یک موقعیت اغراق آمیز و از پیش مشخص است. از زبان یکی از بازیگران زن به طور محافظه‌کارانه‌ای خطاب به تماشاگران  چنین عنوان می‌شود که همه چیز نوعی تمرین نمایش است و با این اعلام ضمنی” عملا از طرف خود اعضا این گروه تئاتری، یک (صفر ) گنده  به اجرا  و محتوای نمایش، داده می‌شود.

صدای جیغ و داد وموسیقی”جیغ مانند” وبسیار نامناسب اجرا همه تماشاگرانی را که با آرزوی تماشای یک نمایش تئاتری با ژانر “درام اجتماعی-انتقادی” به داخل سالن آمده‌اند، عملأ می آزارد؛ این شکنجه شدن ناشی از شنیدن فریادها و خشونت‌های بی حد و مرز، در تمام طول اجرا  وجود دارد.

طراحی و ابزار صحنه  بسیار ” من درآوردی” است  و هیچ سنخیتی با محتوای معمولی اجرا ندارد: همه چیز عمدتا در یک میز پینگ پنگ خلاصه می‌شود که روی آن می‌خوابند و در همان حال گاهی دور و برشان قاشق، چنگال، بشقاب و غیره است. آن‌ها روی این میز پینگ‌پنگ با سماجت زیادی همدیگر را شکنجه می‌دهند و می‌ترسانند.

بازیگری بازیگران ارتباط چندانی با نقش‌ها ندارد: تمامأ با افراط در داد و بیداد و جیغ زدن همراه است. چهره‌پردازی بازیگران ناشیانه انجام شده: درصحنه‌ای یکی از بازیگران  (بازیگر نقش پسر) هنگام  پیچ  و تاب دادن  بدنش  و نشان دادن میزان عصبانیتش، در اثرحرکات اغراق‌آمیزش مقداری از چسپ گریم خمیرمایه‌ای صورتش کنده و آویزان می‌ماند (!؟) در کل، کاربرد غلط چسپ و خمیرمایه خاصی که برای نشان دادن صورت‌های سوخته خواهر و برادر به کار رفته کاملأ غیرواقعی ومصنوعی بودن گریم را آشکار کرده است. کارگردانی اجرا بسیار ضعیف و میزانسن‌ها بدون تأویل و فقط و فقط برای پیش بردن اجراست.

اجرای  نمایشواره “جنگل” به کارگردانی ” مرتضا  ربیعی” اجرای بسیار ضعیف و به راستی” اعصاب ُخرد کن” است.

کتاب دلنوشته‌های تئاتری نوشته بابک والی در دست انتشار است. این کتاب پژوهشی در باب شکل‌گیری بازیگری در نمایش‌های کمدی است. بخش‌هایی از این کتاب به مرور در سایت خانه تئاتر منتشر می‌شود.

تحقیقات ثابت کرده که سه چیز سازنده استعداد است

1ـ خصوصیّت‌های طبیعی مانند حساسیّت

2ـ آسیب‌پذیری عاطفی

3ـ بالا بودن سطح دریافت حواس

یک بازیگر باید دارای این سه ویژگی باشد ولی تأثیر کمی ‌در بازیگری دارند، به دلیل اینکه هر انسانی به طور طبیعی دارای این خصوصیّات هست، اما آنچه که از یک نفر، یک بازیگر خوب می‎‌سازد توانایی بازی برحسب انگیزش‌های آنی‌ای است که طبیعت انسانی‌اش در او خلق می‎کند.

بسیاری از بازیگران، حرفه خود را صرف بهره‌‎کشی از استعدادهای طبیعی خود کرده و به همین جهت در همان حدّ محدود مانده‌اند البتّه این درست است که بسیاری از این بازیگران از مواهب طبیعی خود بیشتر استفاده کرده و در حرفه خود موفّقیت داشته‎اند ولی تعداد کمی ‌از آنان به عنوان هنرمند رشد کرده‎اند؛ زیرا آنان هرگز وقت و دقت صرف نکرده‎اند تا مهارت‎هایی را که بتوان مهارت‌های شخصی آنان نامید (مهارت‌هایی را که هرگز نتوان از آنان جدا کرد) در خود گسترش دهند. چون با گذشت زمان توشه (انبان) فوت و فن‌های‌تان یا خالی می‎شود یا به صورت اعمال تکراری قابل پیش بینی در می‎آید.

چقدر برای خود ارزش قائلید؟ چقدر برای خود عزّت نفس بیشتری متصورید؟ آقا یا خانمی ‌که ‎‏بتواند تکنیکی را که در طول سال‎ها کار کردن در تئاتر گسترش بدهد، آموزش ببیند، حتی از میان مشکلاتی که حل نشدنی‌ترین مشکلات بازیگری به نظر می‎رسند به سلامت عبور می کند. حال که توان آن‌ را یافته‌اید که دانش و مهارت‎هایی را که می‎توانند همیشه در اختیارتان باشند‌ و بدون توجه

به ناقدین حسود، رفیق نماهای خنجر زن، نادوستان پشت خالی کن، نا‌هم پیمانان حرف مفت‌زن

درخود گسترش دهید آنگاه قدم به صحنه گذارده و می‎توانید به خود بگویید که:

«آمده‌ام که کار با ارزش انجام دهم و تا وقتی که آن ‌را انجام ندهم صحنه را ترک نخواهم کرد» آنوقت است که شما آزاد خواهید شد که واقعاً بازی کنید و خواهید دید که بازیگر، به مدد تمایل ساده‎اش به عمل کردن به آنچه که در برابر خود می‎بیند، این توانایی را دارد که کوه را تکان دهد، که الهام بخش شجاعت، شفقت و عمل مثبت باشد. هیچ چیز پاک‌تر و روح بخش‌تر از تماشای انسانی نیست که برای دستیابی به هدفش، بدون توجه به عظمت موانعی که پیش روی دارد، صادقانه ایستاده است.

به نظر خیلی‌‎ها می‎رسد که آنچه به چشم می‎آید اصول بازیگری ساده است ولی اعتقاد من بر این است که با وجود سادگی این اصول، ده تا پانزده سال طول می‎کشد که بر آنها مسلّط شوید. پس باید صبور بود و با خود با ملایمت رفتار کرد. اگر تصمیم بگیرید که قدرت اراده و راهنمایی‌های درک عمومی‌خود را، در راه بازیگر شدن به کار برید، آن‌وقت بازیگر خواهید شد و اگر فکر رفتن به تئاتر برای اجرای یک اثر، شما را از هیجان و امید و انتظار سرشار می‎کند، به آفرینش  تئاتری که با عشق و قدرت به بشریت  خدمت می‎‌کند، کمک خواهید کرد.

لازم است که مطلبی را متذکّر شوم و آن اینکه از تجربیات شخصی به هیچ وجه در این دلنوشته‌‌ها استفاده نکرده‎ام. چون عقیده بر آن دارم که تجربه‎ی سال‎های 40 تا 60 حتی تا 70 هم در این عصر و زمانه راه‌گشا نیست و سودی نخواهد داشت. لذا آموزه‌هایی را که با زمانه منطبق است مدنظر داشته‌ام و هم چنین کالبدشکافی نقش و درستی آن ‌را مورد تحقیق و بررسی قرار داده‌ام.

از نظر من بازیگری را نمی‌توان یک شغل محسوب کرد چون در کشور من این کار بگیر و نگیر دارد. به قول امروزی‌ها اومد نیومد دارد. لذا به حکم تجربه نمی‌شود آینده و شغل دائمی خود را به عنوان یک حرفه، بدان بست و خود را به خطر انداخت.

این تعریف که تئاتر کالایی است که بر حسب نیاز بازار و خواست مشتری، بارها آن را بازتولید کنیم،‌ آفتی است که درخت تناور تئاتر را به مرور خشک خواهد کرد.

جای تأسف است که وضعیت و شرایط حاکم بر تئاتر به گونه‌ای است که هنرمندان شاخص این حوزه، به جای تمرکز بر خلق و تولید آثار تازه، به بازتولید چند باره اجراهای موفق گذشته‌شان روی می‌آورند که صد البته بیش از همه انگیزه‌های اقتصادی در این امر دخیل است تا نگاه هنری. این سؤال که «چه تولید کنیم که شایسته مخاطب تئاتر باشد و ذهن و روح مولّد و مخاطب اثر، هر دو را سیراب کند؟» جای خود را به این سؤال داده که چه تولید کنیم که مخاطب برایش پول بیشتری بپردازد؟ و همین دغدغه‌هاست که موتور پویش و حرکت تئاتر ما را هر روز سردتر و حرکت آن را کندتر می‌کند.

نکته‌ي ظریفی را هم باید بیان کنم که آنچه در کل این دلنوشته‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها خواهد آمد هیچ ربطی به مشکلات مالی و معیشتی و ارتزاق که ورد زبان بیشتر هنرپیشه‌ها است، ندارد. زیرا اگر بازیگران، درست و اصولی و حرفه‎ای به این هنر ارزشمند جادویی و پایدار «که از سه هزار سال تاکنون ادامه داشته و بعد از این هم ادامه خواهد داشت» عمل کنند مطمئن باشند که بدون شک هم از نظر معنوی، اخلاقی، مالی و معیشتی بدان دست خواهند یافت. زیرا هنرمندان واقعی سوای خلّاقیّت‌ها، استعدادها و نقش آفرینی‌های بیاد ماندنی که از خود بجا می‌گذارند، نوعی سبک زندگی بخصوصی برای خود ایجاد و ترسیم می‎کنند که الگوی پسندیده‌ای برای خیلی از مردم جامعه خواهند شد. در نتیجه در این مجموعه از سبک «استانیسلاوسکی» و مِتُد اکتینگ «لی‌استراسبرگ» و آخرین روش آموزشی «سنفورد مایزنر» و بداهه‌سازی تمرین‌های «جان آبوت» که آخرین شیوه بازیگری در عصر مدرنیسم است و هم چنین از بازیگر، کارگردان و نمایشنامه نویس بنام آمریکایی «دیویدمَمِت» که هوشمندترین کتاب تئاتری در زمینه ی بازیگری قرن بیست و یکم که بدعت و عقل سلیم برای بازیگران توصیف شده را در کتاب (درست و نادرست) و به تعبیری دیگر (حقیقت و مجاز) به رشته تحریر در آورده و همچنین شش درس نخست بازیگری ریچارد بولسلاوسکی استفاده شده است.

در پایان باید متذکّر شوم که این دلنوشته هرگز قصد آموزش و یا تمرینات بازیگری جهت هنرپیشگان ندارد، بلکه هدف یادآوری مطالبی است که سالیان متمادی برای آن دسته از بازیگران به خصوص (کمدین‌ها) جمع‌آوری نموده‌ام.

لذا قرار نیست در این مجموعه نوشتاری، فرمولی ارائه بدهم یا راه و روش بازیگرشدن را آموزش بدهم. یا «مانیفیست» (بیانیه یا خطابه)‌ ای را ارائه نمایم.

اکنون وظیفه‌ي خود می‎دانم که اسامی ‌آن دست از پژوهشگران و معلمان کارآزموده در شیوه‌ي بازیگری که صاحب تحقیقات ارزشمند و هم چنین صاحب سبک و تکنیک‌های مخصوص به خود بوده‌اند را نام ببرم.

سرآغاز، از نابغه این سبک و مبدع این تکنیک یاد می کنم که نزدیک به یک قرن است انقلابی در شیوه‌ي بازیگری به وجود آورده و همه بلا استثناء در برابرش سر تعظیم فرود ‌آورده و مانند او را شاید تا صدها سال دیگر نتوان یافت و در تهیه‌ي این مجموعه کمک شایانی از نبوغش برده‌ام و امید که ذرّه‎ای سپاسگزار روح بلند او باشم، و او کسی نیست جز کنستانتین سرگیویچ استانیسلاوسکی.

و سپس از کتاب (یادداشت‌های یک بازیگر) اثر (نیکلای چرکاسف) غول بازیگری شوروی و ایفاگر نقش‌های تاریخ سازش نام می برم و پس از آن از پژوهشگران و نویسندگانی که در روش آموزش بازیگری در این دلنوشته ها بهره فراوانی برده ام همچون:

بوناهیگن- ملیسا برودرـ لی مایکل کان ـ مدالین اولنک ـ ناتانیل پولاک ـ لی‌استراسبرگ- رابرت پرویت- اسکات زیگلر و بالاخره نورالدّین استوار.

هنر صحنه

هنر پیشه باید مفسر عالی ترین احساسات بشری و رهرو و مربی تماشاچی باشد

استانیسلاوسکی

هنری است که قوانین مختص به خود دارد، باید به وسیله‌ي بازیگر کاملاً فهمیده و انجام شود، لحظاتی در نمایش هست که موقعیّت‌های زیادی را برای بازی به بازیگر می‎دهد، تماشاگر چیزهایی را در صحنه می‎بیند که در زندگی حقیقی وجود ندارند. رازهای نهفته طبیعت، آخرین اکتشافات علمی، زندگی در بخش‎های مختلف کره‌ی زمین با آداب و رسوم قومیّت‌ها (اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، خانواده،…) که همه‌ي اینها را به چالش کشیده و گره‌ها را باز نموده و راه حل‎ها را پیش روی می‌گذارد. زیرا مأموریت اولیه نمایش، نشان دادن مردم عادی و تقلّا برای آنچه که به خاطرش زنده هستند می باشد. و آن نشان دادن احساسات و عواطف و دعوت به همبستگی انسانی و شناخت هویّت آدمی ‌و کوششی برای پیدا کردن (به دست آوردن) خوشبختی تا فراموش نکنیم که در همه‌ي آثار هنری باید امید بر یأس و ناامیدی پیروز شود، هم چنان‌که روز بر شب، خیر بر شر و بالاخره خدا بر شیطان پیروز می‎گردد و این نبرد از هبوط آدم تا پایان خلقت ادامه داشته و دارد و خواهد داشت.

افراد زیادی هستند که می خواهند به تئاتر وارد شوند. اما صحنه و پرده برای همه‌ی آن ها جا ندارد. اگر می خواهید به آرزوی خود برسید بی تعارف باید بگویم که با کوشش و ممارست بدون هیچ گونه سرخوردگی و یأس و ناامیدی با اعتماد به نفس کامل، خود را نشان بده آنگاه جایگاهت را پیدا کن و سپس در زیر تلألؤ انوار رنگانگ صحنه، خود را به محک آزمون گذاشته و پس از تأیید قضاوت کنندگان هنر، باید مورد قبول مخاطب قرار بگیری.

در زمانه‌ای که حقیقت و فضیلت تقریباً در تمام مسائل اجتماعی، بسیار اندک و کم‌یابند، جهان به تئاتر و تئاتر به بازیگرانی نیاز دارد که حقیقت روح آدمی ‌را بر روی صحنه به نظاره گذارد، تئاتر شاید در حال حاضر تنها مکانی در جامعه است که مردم می‎توانند برای دریافت حقیقت بدان روی آورند. پس تو ای بازیگر! قدر خود را بدان که تئاتر بدون تو معنا ندارد.

یک خاطره

عاشق و رند و نظر بازم و می‌گویم فاش             تا بدانی که به چندین هنر آراسته‌ام

حافظ

وقتی که از سال 1390 تصمیم بر آن گرفتم که نوشته‌های پراکنده خود را به صورت مجموعه‌ای که در پیش رو دارید تنظیم و تدوین کنم سعی‌ام بر آن بود که لااقل گزارشی حتی اندک از فعالیّت‌های مراکز هنری و ادارات وابسته به وزارت فرهنگ و هنر اسلامی ‌به دست آورم اما میسّر نشد تا اینکه تصادفاً کتاب بسیار وزین «بیان بدنی بازیگر» ترجمه‌ي دکتر قطب‌الدین صادقی به دستم رسید که در شروع آن کتاب عملکرد یکساله‌ي وزارت فرهنگ و هنر اسلامی ‌به چاپ رسیده بود.

لذا وظیفه‌ي خود دانسته تا این گزارش را که محصول سال1394 می‌باشد عیناً نقل کنم تا شما خواننده گرامی ‌شاهد باشید که از سوی ارشاد چه هزینه‌هایی چه با ربط و چه بی ‌ربط می‌شود و هیچ سود و خروجی مفیدی عاید این مردم هنر دوست و هنرشناس نمی‌شود.