ایرج راد: هر نقشی را با علاقه و انتخاب خودم پذیرفتم / چرا خانه تئاتر تاسیس شد؟
به گزارش روابط عمومی خانه تئاتر، به نقل از ایرنا، آیین رونمایی و نقد و بررسی کتاب «همیشه ناصرالدین شاه» نوشته بیژن شکرریز، شامگاه چهارشنبه ۲۸ مردادماه با حضور جمعی از هنرمندان، مدیران فرهنگی و علاقهمندان در گالری ثالث برگزار شد.
در این مراسم، ایرج راد، بازیگر پیشکسوت تئاتر، سینما و تلویزیون و عضو هیأت مؤسس خانه تئاتر، با اشاره به محتوای کتاب و مسیر فعالیت هنری خود گفت: «هر کار و نقشی را که انتخاب کردم، از روی اجبار نبوده است؛ آن اثر را خواندهام، دوست داشتهام و با علاقه پذیرفتهام که با آن گروه و آن افراد همکاری کنم. اگر نقشی زمانی ضعیف اجرا شد، تقصیر دیگران نبوده است؛ زیرا این من بودهام که آن انتخاب را با عقل، منطق و درایت خود انجام دادهام.»
او با قدردانی از حضور هنرمندان در این مراسم، درباره روند شکلگیری کتاب «همیشه ناصرالدین شاه» توضیح داد: گفتوگوهای بیژن شکرریز با او حدود یک سال به طول انجامیده و قرار بوده انتشار کتاب همزمان با هشتادسالگی این هنرمند انجام شود، اما روند دریافت مجوز و چاپ، انتشار اثر را با تأخیر مواجه کرده است.
راد همچنین درباره متن نهایی کتاب گفت: «در این کتاب تلاش کردم همهچیز را با صداقت کامل بیان کنم. در بخشهایی از کتاب از خودم انتقاد کردهام و در برخی موارد نیز آقای شکرریز نکات انتقادی را مطرح کرده که من پاسخ دادهام و تأیید کردهام که چنین مسائلی وجود داشته است.»
این هنرمند پیشکسوت با اشاره به اهمیت آثار مکتوب در ثبت تاریخ فرهنگی و هنری کشور افزود: خرید و حمایت از آثار فرهنگی اهمیت بسیاری دارد، چرا که این آثار بخشی از تاریخ سرزمین ما را ثبت میکنند؛ تاریخی که گاه کمتر مورد توجه قرار گرفته اما میتواند برای نسلهای آینده آموزنده باشد.
ایرج راد و شکلگیری خانه تئاتر
عضو هیأت مؤسس خانه تئاتر در بخش دیگری از سخنان خود درباره انگیزههای تأسیس و تثبیت این نهاد صنفی گفت: یکی از دلایل اصلی تلاش برای ساخت ساختمان خانه تئاتر، قرارداد شهرداری با این مجموعه بود؛ قراردادی که به گفته او از نوع «عاریه» بود و این نگرانی را ایجاد میکرد که هر زمان امکان تخلیه محل وجود داشته باشد.
راد افزود: «این موضوع به من بسیار برخورد و احساس کردم باید جایی ساخته شود که خانه تئاتر بتواند با امنیت و ثبات در آن فعالیت کند.»
او دلیل دوم را تأثیر و الگو بودن بهروز غریبپور دانست و گفت: «بهروز غریبپور برای من الگوی سازندگی بود. او کشتارگاه را به فرهنگسرا تبدیل کرد، خانه هنرمندان ایران را ساخت و مجموعههای فرهنگی مختلفی را شکل داد. من واقعاً این نگاه ساختن و ایجاد کردن را از او یاد گرفتم.»
راد با اشاره به خرید ساختمان فعلی خانه تئاتر ادامه داد: «هنگام خرید آن ساختمان مخروبه که شاید بیش از ۹۰ سال عمر داشت، باز هم بهروز غریبپور بود که مرا تشویق کرد و گفت این ساختمان خوب است؛ بخریدش. در نهایت، من و بهروز غریبپور به نام مؤسسه فرهنگی ـ هنری خانه تئاتر پای سند خرید آن ساختمان را امضا کردیم؛ ساختمانی که بعدها به خانه تئاتر تبدیل شد.»
غریبپور: راد برای ساختن و تثبیت نهادهای هنری پایمردی کرد
بهروز غریبپور، نویسنده و کارگردان تئاتر و سینما، نیز در این مراسم با اشاره به سالها همکاری خود با ایرج راد، از نقش او در توسعه زیرساختها و نهادهای فرهنگی و صنفی تئاتر تجلیل کرد.
او گفت: «یک نوع هنر، کار کردن برای دیگران است و نوع دیگر، فقط کار کردن برای خود. هنر بزرگ آقای راد این است که برای ساختن و تثبیت نهادهای هنری، پایمردی کرده است.»
غریبپور با اشاره به تلاشهای راد برای تأمین ساختمان و امکانات خانه تئاتر افزود: راد سالها برای آنکه خانه تئاتر صاحب یک ساختمان مستقل شود، پیگیری کرد و در این مسیر با دشواریهای فراوانی از جمله مسائل بودجهای و اداری و پیگیری از شهرداری، وزارتخانهها و نهادهای مختلف مواجه شد.
او تأکید کرد آنچه از ایرج راد باقی میماند، تنها کارنامه بازیگری او نیست، بلکه شخصیت مقاوم، صبور، اصیل و مسئولیتپذیر او و نقش وی در ایجاد و تثبیت نهادهای هنری است.
علیرضا خمسه: ایرج راد «مرد تئاتر» است
علیرضا خمسه، بازیگر پیشکسوت سینما، تئاتر و تلویزیون، نیز در این مراسم با اشاره به جایگاه ایرج راد در تئاتر ایران، عنوان «مرد تئاتر» را شایسته او دانست.
خمسه گفت: «مرد تئاتر فقط بازیگر خوب، کارگردان خوب یا نویسنده خوب نیست؛ مرد تئاتر کسی است که به رشد و ارتقای تئاتر کمک میکند و هستی و هویتش با تئاتر گره خورده است.»
او افزود: «به نظرم ایرج راد یک مرد تئاتر است.»
حمیدرضا نعیمی: از ایرج راد درسهای بزرگی آموختهام
حمیدرضا نعیمی، بازیگر و کارگردان تئاتر، نیز با اشاره به خاطرات خود از ایرج راد، کتاب «همیشه ناصرالدین شاه» را اثری خواندنی و آموزنده توصیف کرد.
نعیمی گفت: نخستین درس مهمی که از ایرج راد آموخته، درباره اهمیت سادگی و انسجام در یک اثر نمایشی بوده است؛ درسی که به گفته او بعدها بارها در کلاسها و فعالیتهای آموزشی خود نیز به هنرجویان منتقل کرده است.
او همچنین خاطرهای از سال ۱۳۹۴ و اجرای یکی از نمایشهایش روایت کرد و گفت ایرج راد با حضور در محل اجرا، او را از تصمیم برای توقف نمایش منصرف کرده و بر مسئولیت هنرمند در برابر مخاطب تأکید داشته است.
نعیمی افزود: «اینها درسهای بزرگی است که من از استاد ایرج راد آموختهام و تا ابد خودم را مدیون و شاگرد او میدانم.»
شکرخدا گودرزی: ایرج راد از امنترین انسانهایی است که میتوان شناخت
شکرخدا گودرزی، نویسنده، بازیگر و کارگردان تئاتر، نیز با اشاره به ویژگیهای اخلاقی و حرفهای ایرج راد، رازداری، متانت، نظم، وقار و قدرت سازماندهی او را از مهمترین ویژگیهای این هنرمند دانست.
گودرزی گفت: «ایرج راد از امنترین انسانهایی است که میتوان شناخت. هر چه با او در میان بگذارید، نزد او محفوظ میماند.»
او همچنین با اشاره به نقش راد در شکلگیری و تداوم فعالیت خانه تئاتر، این تلاش را حاصل توان سازماندهی و پایمردی او دانست و بر اهمیت ثبت تاریخ شفاهی و مستند نهادهای هنری تأکید کرد.
کتابی درباره یک عمر فعالیت هنری و صنفی
بیژن شکرریز، نویسنده «همیشه ناصرالدین شاه»، نیز در این مراسم با قدردانی از ایرج راد گفت که این کتاب حاصل حدود یک سال گفتوگوهای مستمر با این هنرمند است.
او تأکید کرد هدفش ثبت بخشی از خاطرات، تجربهها و دیدگاههای یکی از چهرههای تأثیرگذار تئاتر ایران بوده است و ابراز امیدواری کرد این آثار بتوانند بهعنوان بخشی از تاریخ فرهنگی و هنری کشور برای نسلهای آینده باقی بمانند.
احمد مسجدجامعی، وزیر اسبق فرهنگ و ارشاد اسلامی، نیز در این مراسم با اشاره به جایگاه ایرج راد در سینما و تئاتر ایران، انتشار این کتاب را اقدامی ارزشمند در ثبت تجربهها و خاطرات هنرمندان دانست.
علیرضا حسینی، تهیهکننده سینمای مستند و عضو انجمن تهیهکنندگان سینمای مستند، نیز با اشاره به ویژگیهای کتاب و شیوه گفتوگوی شکرریز با هنرمندان، تأکید کرد که این اثر تصویری مستندنگارانه از زندگی شخصی و حرفهای ایرج راد در حوزههای تئاتر، سینما و تلویزیون ارائه میکند.
در این آیین، هنرمندانی همچون رضا بابک، علیرضا خمسه، گوهر خیراندیش، سعید امیرسلیمانی، اصغر همت، شهرام کرمی، مجید قناد، رضا فیاضی، شهره سلطانی و جمعی دیگر از هنرمندان و فعالان فرهنگی و هنری حضور داشتند.
کتاب «همیشه ناصرالدین شاه» نوشته بیژن شکرریز، حاصل گفتوگوهای مفصل با ایرج راد است که در آن بخشهایی از زندگی شخصی، فعالیتهای هنری، تجربههای تئاتری، سینمایی و تلویزیونی و همچنین فعالیتهای صنفی و فرهنگی این هنرمند روایت شده است.
ایرج راد، از چهرههای باسابقه تئاتر ایران، علاوه بر سالها فعالیت در تئاتر، سینما و تلویزیون و تدریس دانشگاهی، از اعضای هیأت مؤسس خانه تئاتر بوده و در شکلگیری، توسعه و تثبیت این نهاد صنفی نقش داشته است.
