ضرورت به‌روزرسانی آموزش، محور گفت‌وگوی فعالان تئاتر کودک و نوجوان

هشتاد و چهارمین نشست «توکا» (تئاتر و کودک ایران) با موضوع «به‌روزرسانی آموزش دیدن و لزوم آن برای فعالان تئاتر کودک و نوجوان»، سه‌شنبه ۹ تیرماه ۱۴۰۵ در سالن جوانمرد عمارت خانه تئاتر برگزار شد. این نشست که دومین جلسه از سلسله نشست‌های «از هم بشنویم» بود، با حضور جمعی از هنرمندان، پژوهشگران و اعضای انجمن تئاتر کودک و نوجوان در ادامه جلسه قبل به بررسی مهم‌ترین چالش‌ها و ضرورت‌های آموزش در این حوزه اختصاص داشت.

در آغاز نشست، مجید قناد ضمن خوشامدگویی به حاضران، با اشاره به شانزدهمین سال فعالیت مجله شفاهی «توکا» و انتشار هشتاد و چهارمین شماره آن، استمرار این جریان فرهنگی را نشانه پویایی و تداوم گفت‌وگو در حوزه تئاتر کودک و نوجوان دانست.

در ادامه، روشنک کریمی با یادآوری سه پرسش محوری نشست، شامل «امروز کجاییم؟»، «چه چیزهایی کم داریم؟» و «به کجا می‌رویم؟»، از حاضران خواست دیدگاه‌های خود را بر پایه این سه محور مطرح کنند.

محمد اعیانی‌فرد، در ابتدای نشست، با نگاهی مبتنی بر مباحث پداگوژی و آموزش تئاتر نوجوان، وضعیت امروز تئاتر کودک و نوجوان را نه در مسیر پیشرفت و نه پسرفت، بلکه در «منطقه‌ای خاکستری و بحرانی» توصیف کرد. او با تأکید بر ضرورت بازنگری در شیوه‌های آموزشی، به‌روزرسانی دانش و مهارت مربیان و آشنایی با دستاوردهای نوین آموزشی جهان را از مهم‌ترین نیازهای امروز این حوزه دانست و بر اهمیت تجربه، کشف و مواجهه فعال نوجوانان با فرآیند یادگیری تأکید کرد. اعیانی‌فرد در پایان، «کمبود افق دید» را یکی از جدی‌ترین چالش‌های تئاتر کودک و نوجوان عنوان کرد.
محمود تیموری نیز آموزش را ضرورتی مشترک برای هنرمندان، مدیران و اعضای شوراهای بازبینی دانست و تأکید کرد ارتقای دانش حرفه‌ای باید از خود فعالان این عرصه آغاز شود. وی با اشاره به ضرورت احترام به تنوع شیوه‌های نمایشی، خواستار آشنایی مدیران و شوراهای بازبینی با رویکردهای نوین تئاتر شد تا آثار بر پایه معیارهای تخصصی و نه سلیقه‌ای ارزیابی شوند. او همچنین به مشکلات ساختاری، کمبود فرصت‌های اجرا، ضعف حمایت‌های مدیریتی و لزوم تقویت نمایشنامه‌نویسی و حمایت متقابل میان هنرمندان اشاره کرد.
در ادامه، هومن مجابی از نبود امنیت شغلی، ضعف تبلیغات، کمبود امکانات اجرایی و کیفیت پایین بخشی از تولیدات تئاتر کودک و نوجوان به‌عنوان مهم‌ترین دغدغه‌های این حوزه نام برد. او همچنین بر ضرورت تولید منابع مکتوب، مقالات تخصصی و کتاب‌های کاربردی و نقش مجله «توکا» در توسعه دانش این حوزه تأکید کرد.
احسان مجیدی نیز با اشاره به تعامل انجمن با شورای نظارت و بازبینی، توضیح داد که تلاش‌های صورت‌گرفته برای مشارکت انجمن در فرآیند بازبینی آثار تاکنون به نتیجه نرسیده است.
مهدی قلعه بر ضرورت حرکت انجمن در چارچوب وظایف اساسنامه و پیگیری مطالبات صنفی از مسیر تعامل با مرکز هنرهای نمایشی تأکید کرد.
عباس عبدی با اشاره به تجربه فعالیت در نهادهایی همچون شهرداری و آموزش‌وپرورش، توسعه فعالیت‌های نمایشی خارج از سالن‌های تئاتر را راهکاری برای گسترش مخاطبان و استمرار فعالیت حرفه‌ای هنرمندان دانست.
شاهد الفت نیز با اشاره به جایگاه نمایشنامه‌نویسان کودک و نوجوان، از فراهم شدن مقدمات ایجاد بانک نمایشنامه خبر داد و آن را گامی مؤثر در حفظ، ثبت و بهره‌برداری از آثار این حوزه ارزیابی کرد.
پویا شش‌پری ضعف مدیریت در برخی مراکز فرهنگی را از چالش‌های مهم تئاتر کودک و نوجوان دانست و بر تدوین آیین‌نامه‌های شفاف برای اداره سالن‌های نمایشی و توجه جدی‌تر به آموزش تأکید کرد.
حمید ملاحسینی نیز با تفکیک دو مفهوم «آموزش» و «پرورش»، بر این باور بود که در سال‌های اخیر توجه بیش از اندازه به آموزش، موجب غفلت از مقوله پرورش شده است. او رشد سلیقه، تقویت تفکر، شناخت نسل جدید و ایجاد همگرایی میان فعالان این حوزه را از مؤلفه‌های اساسی پرورش دانست که می‌تواند زمینه‌ساز ارتقای کیفیت آثار نمایشی باشد.
در بخش پایانی نشست، فائزه فیض مهم‌ترین ویژگی این جمع را شکل‌گیری فضایی مبتنی بر همدلی، همراهی و اعتماد میان فعالان تئاتر کودک و نوجوان عنوان کرد و آن را سرمایه‌ای ارزشمند برای توسعه فعالیت‌های صنفی و حرفه‌ای دانست.

جمع‌بندی مباحث مطرح‌شده در دومین نشست «از هم بشنویم» نشان داد که حاضران بر ضرورت بازنگری در نظام آموزش و پرورش تئاتر کودک و نوجوان، به‌روزرسانی دانش مربیان، مدیران و هنرمندان، احترام به تنوع شیوه‌های نمایشی، رفع چالش‌های ساختاری و مدیریتی، تقویت امنیت شغلی، توسعه نمایشنامه‌نویسی، ایجاد بانک نمایشنامه و گسترش همکاری و هم‌افزایی میان فعالان این عرصه تأکید دارند؛ موضوعاتی که قرار است در ادامه نشست‌های «توکا» نیز پیگیری و بررسی شوند.