نشست هشتاد و پنجم «توکا» با محوریت ضرورت به‌روزرسانی آموزش فعالان تئاتر کودک و نوجوان برگزار شد

هشتاد و پنجمین نشست «توکا» (تئاتر و کودک ایران) با موضوع «به‌روزرسانی آموزش دیدن و لزوم آن برای فعالان تئاتر کودک و نوجوان»، روز شنبه ۲۰ تیرماه ۱۴۰۵ در سالن جوانمرد عمارت خانه تئاتر برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی خانه تئاتر، این نشست، سومین جلسه از سلسله نشست‌های «از هم بشنویم» بود که با حضور اعضای انجمن تئاتر کودک و نوجوان و با هدف گفت‌وگو، هم‌اندیشی و بررسی چالش‌ها و ظرفیت‌های این حوزه برگزار شد.

در ابتدای نشست، روشنک کریمی با مرور مباحث مطرح‌شده در دو نشست پیشین، از حاضران خواست دیدگاه‌های خود را درباره دو پرسش اصلی «وضعیت امروز تئاتر کودک و نوجوان چگونه است؟» و «چه چیزهایی کم داریم؟» مطرح کنند. سپس اعضای حاضر به بیان دغدغه‌ها، تجربه‌ها و پیشنهادهای خود پرداختند.

امین حسینی در آغاز سخنان خود بر ضرورت شکل‌گیری فضایی مبتنی بر احترام، امنیت و گفت‌وگوی سازنده میان اعضای انجمن تأکید کرد و انجمن را خانواده‌ای دانست که برای رشد و پویایی، نیازمند تعامل، احترام متقابل و حرکت در مسیر اهداف مشترک است. وی همچنین به برخی مشکلات زیرساختی سالن‌های اجرای تئاتر کودک، از جمله تالار هنر، اشاره کرد.

حسینی در ادامه با طرح «رویای گروهی» اعضا، دو محور اصلی را مورد توجه قرار داد؛ طراحی دوره‌های آموزشی برای خانواده‌ها و مخاطبان تئاتر کودک و نوجوان و همچنین آموزش اعضای انجمن برای تعامل مؤثرتر با والدین. او با اشاره به ضعف زبان بدن در بخشی از آثار نمایشی، بر ضرورت تقویت بیان بدنی بازیگران تأکید کرد.

وی همچنین مخاطب‌شناسی را یکی از ضرورت‌های تولید آثار نمایشی دانست و اظهار کرد هر گروه نمایشی باید پیش از اجرای اثر در هر شهر یا استان، ویژگی‌های فرهنگی، اجتماعی و اقلیمی مخاطبان آن منطقه را بررسی کند. او همچنین نامناسب بودن فضای ورودی بسیاری از سالن‌های نمایش برای کودکان و نوجوانان را از دیگر چالش‌های این حوزه برشمرد.

ضرورت تدوین چارچوب‌های حرفه‌ای برای قراردادهای کاری، افزایش ظرفیت پذیرش نقد در میان فعالان تئاتر کودک و نوجوان، توجه به بازخورد مخاطبان پس از اجرا و به‌روز نگه داشتن دانش حرفه‌ای، از دیگر محورهای سخنان امین حسینی بود.

در ادامه، هانیه حجازی با بیان اینکه تئاتر کودک و نوجوان هنوز به‌عنوان رسانه‌ای اثرگذار به‌درستی معرفی نشده است، ضعف تبلیغات و اطلاع‌رسانی را از مهم‌ترین مشکلات این حوزه دانست. وی تأکید کرد بسیاری از خانواده‌ها از اجراها و محل اجرای آثار باکیفیت اطلاع کافی ندارند و پیشنهاد داد انجمن برای معرفی آثار و توسعه تبلیغات، برنامه‌ریزی مشخصی داشته باشد.

ژاکلین آواره نیز بر اهمیت تنوع گونه‌های نمایشی در تئاتر کودک و نوجوان تأکید کرد و گفت این حوزه باید طیفی از آثار کلاسیک، مدرن و فانتزی را دربرگیرد. او همچنین به موضوع دستمزدهای غیرواقعی میان برخی همکاران اشاره کرد و آن را مانعی در مسیر همکاری‌های حرفه‌ای دانست.

احد عبدی با تأکید بر ضرورت شناخت ویژگی‌های رشدی کودکان و نوجوانان در گروه‌های سنی مختلف، تولید آثار نمایشی را نیازمند شناخت علمی مخاطب دانست و آمادگی خود را برای برگزاری کارگاه‌های آموزشی در حوزه روان‌شناسی رشد و مخاطب‌شناسی اعلام کرد.

دانیال کمانکش نیز با اشاره به تفاوت‌های کودک امروز با نسل‌های گذشته، بر ضرورت به‌روزرسانی دانش و نگرش فعالان این حوزه تأکید کرد و شناخت کودک امروز را پیش‌نیاز تولید آثار اثرگذار دانست.

پویا شش‌پری پیشنهاد کرد اعضایی که برای انتقال تجربه و برگزاری کارگاه‌های آموزشی اعلام آمادگی کرده‌اند، هرچه سریع‌تر فعالیت خود را آغاز کنند تا روند آموزش در انجمن شتاب بیشتری بگیرد.

ملیحه مقیمی نیز با اشاره به اینکه بسیاری از نمایش‌های کودک و نوجوان در عمل برای جلب رضایت والدین تولید می‌شوند، نه کودکان، بر ضرورت بازگشت به مخاطب اصلی این گونه نمایشی تأکید کرد.

سحر صفرپور نیز خواستار آغاز فعالیت‌های آموزشی توسط اعضای متخصص انجمن شد و در عین حال تأکید کرد فضای جلسات نباید به گونه‌ای باشد که این تصور ایجاد شود همه فعالان این حوزه عملکردی ضعیف دارند.

مهدی فرشیدی سپهر با تأکید بر اینکه برای بهبود وضعیت تئاتر کودک و نوجوان، ابتدا باید واقعیت‌های موجود را پذیرفت، بار دیگر بر اهمیت تولید آثار باکیفیت تأکید کرد. وی پیشنهاد داد جلسات آموزشی کوتاه و مستمر در انجمن برگزار شود تا هر عضو، متناسب با تخصص خود، طی نشست‌هایی ۳۰ تا ۶۰ دقیقه‌ای، دانش و تجربه‌های خود را با دیگر اعضا به اشتراک بگذارد. او همچنین بار دیگر به موضوع «کمبود افق دید» که در نشست پیشین مطرح شده بود، به‌عنوان یکی از مسائل قابل تأمل این حوزه اشاره کرد.

در هشتاد و چهارمین نشست «توکا» مطرح شد؛

ضرورت به‌روزرسانی آموزش، محور گفت‌وگوی فعالان تئاتر کودک و نوجوان

هشتاد و چهارمین نشست «توکا» (تئاتر و کودک ایران) با موضوع «به‌روزرسانی آموزش دیدن و لزوم آن برای فعالان تئاتر کودک و نوجوان»، سه‌شنبه ۹ تیرماه ۱۴۰۵ در سالن جوانمرد عمارت خانه تئاتر برگزار شد. این نشست که دومین جلسه از سلسله نشست‌های «از هم بشنویم» بود، با حضور جمعی از هنرمندان، پژوهشگران و اعضای انجمن تئاتر کودک و نوجوان در ادامه جلسه قبل به بررسی مهم‌ترین چالش‌ها و ضرورت‌های آموزش در این حوزه اختصاص داشت.

در آغاز نشست، مجید قناد ضمن خوشامدگویی به حاضران، با اشاره به شانزدهمین سال فعالیت مجله شفاهی «توکا» و انتشار هشتاد و چهارمین شماره آن، استمرار این جریان فرهنگی را نشانه پویایی و تداوم گفت‌وگو در حوزه تئاتر کودک و نوجوان دانست.

در ادامه، روشنک کریمی با یادآوری سه پرسش محوری نشست، شامل «امروز کجاییم؟»، «چه چیزهایی کم داریم؟» و «به کجا می‌رویم؟»، از حاضران خواست دیدگاه‌های خود را بر پایه این سه محور مطرح کنند.

محمد اعیانی‌فرد، در ابتدای نشست، با نگاهی مبتنی بر مباحث پداگوژی و آموزش تئاتر نوجوان، وضعیت امروز تئاتر کودک و نوجوان را نه در مسیر پیشرفت و نه پسرفت، بلکه در «منطقه‌ای خاکستری و بحرانی» توصیف کرد. او با تأکید بر ضرورت بازنگری در شیوه‌های آموزشی، به‌روزرسانی دانش و مهارت مربیان و آشنایی با دستاوردهای نوین آموزشی جهان را از مهم‌ترین نیازهای امروز این حوزه دانست و بر اهمیت تجربه، کشف و مواجهه فعال نوجوانان با فرآیند یادگیری تأکید کرد. اعیانی‌فرد در پایان، «کمبود افق دید» را یکی از جدی‌ترین چالش‌های تئاتر کودک و نوجوان عنوان کرد.
محمود تیموری نیز آموزش را ضرورتی مشترک برای هنرمندان، مدیران و اعضای شوراهای بازبینی دانست و تأکید کرد ارتقای دانش حرفه‌ای باید از خود فعالان این عرصه آغاز شود. وی با اشاره به ضرورت احترام به تنوع شیوه‌های نمایشی، خواستار آشنایی مدیران و شوراهای بازبینی با رویکردهای نوین تئاتر شد تا آثار بر پایه معیارهای تخصصی و نه سلیقه‌ای ارزیابی شوند. او همچنین به مشکلات ساختاری، کمبود فرصت‌های اجرا، ضعف حمایت‌های مدیریتی و لزوم تقویت نمایشنامه‌نویسی و حمایت متقابل میان هنرمندان اشاره کرد.
در ادامه، هومن مجابی از نبود امنیت شغلی، ضعف تبلیغات، کمبود امکانات اجرایی و کیفیت پایین بخشی از تولیدات تئاتر کودک و نوجوان به‌عنوان مهم‌ترین دغدغه‌های این حوزه نام برد. او همچنین بر ضرورت تولید منابع مکتوب، مقالات تخصصی و کتاب‌های کاربردی و نقش مجله «توکا» در توسعه دانش این حوزه تأکید کرد.
احسان مجیدی نیز با اشاره به تعامل انجمن با شورای نظارت و بازبینی، توضیح داد که تلاش‌های صورت‌گرفته برای مشارکت انجمن در فرآیند بازبینی آثار تاکنون به نتیجه نرسیده است.
مهدی قلعه بر ضرورت حرکت انجمن در چارچوب وظایف اساسنامه و پیگیری مطالبات صنفی از مسیر تعامل با مرکز هنرهای نمایشی تأکید کرد.
عباس عبدی با اشاره به تجربه فعالیت در نهادهایی همچون شهرداری و آموزش‌وپرورش، توسعه فعالیت‌های نمایشی خارج از سالن‌های تئاتر را راهکاری برای گسترش مخاطبان و استمرار فعالیت حرفه‌ای هنرمندان دانست.
شاهد الفت نیز با اشاره به جایگاه نمایشنامه‌نویسان کودک و نوجوان، از فراهم شدن مقدمات ایجاد بانک نمایشنامه خبر داد و آن را گامی مؤثر در حفظ، ثبت و بهره‌برداری از آثار این حوزه ارزیابی کرد.
پویا شش‌پری ضعف مدیریت در برخی مراکز فرهنگی را از چالش‌های مهم تئاتر کودک و نوجوان دانست و بر تدوین آیین‌نامه‌های شفاف برای اداره سالن‌های نمایشی و توجه جدی‌تر به آموزش تأکید کرد.
حمید ملاحسینی نیز با تفکیک دو مفهوم «آموزش» و «پرورش»، بر این باور بود که در سال‌های اخیر توجه بیش از اندازه به آموزش، موجب غفلت از مقوله پرورش شده است. او رشد سلیقه، تقویت تفکر، شناخت نسل جدید و ایجاد همگرایی میان فعالان این حوزه را از مؤلفه‌های اساسی پرورش دانست که می‌تواند زمینه‌ساز ارتقای کیفیت آثار نمایشی باشد.
در بخش پایانی نشست، فائزه فیض مهم‌ترین ویژگی این جمع را شکل‌گیری فضایی مبتنی بر همدلی، همراهی و اعتماد میان فعالان تئاتر کودک و نوجوان عنوان کرد و آن را سرمایه‌ای ارزشمند برای توسعه فعالیت‌های صنفی و حرفه‌ای دانست.

جمع‌بندی مباحث مطرح‌شده در دومین نشست «از هم بشنویم» نشان داد که حاضران بر ضرورت بازنگری در نظام آموزش و پرورش تئاتر کودک و نوجوان، به‌روزرسانی دانش مربیان، مدیران و هنرمندان، احترام به تنوع شیوه‌های نمایشی، رفع چالش‌های ساختاری و مدیریتی، تقویت امنیت شغلی، توسعه نمایشنامه‌نویسی، ایجاد بانک نمایشنامه و گسترش همکاری و هم‌افزایی میان فعالان این عرصه تأکید دارند؛ موضوعاتی که قرار است در ادامه نشست‌های «توکا» نیز پیگیری و بررسی شوند.