در حال بارگذاری لطفا شکیبا باشید...
فریاد بی صدای تئاتر
■ اخبار » خبر ■ شناسه خبر : 9143 ■ 1399/09/16 16:44
حمیدرضا نعیمی، عضو هیأت‌مدیره خانه تئاتر از پروژه جدید خود، در سالن اصلی تئاتر شهر می گوید

فریاد بی صدای تئاتر


سال ۹۷ اعلام شد که گروه تئاتر «شایا» برای اجرای نمایش «فردریک» نوشته فردریش درونمات در فروردین ۹۸ برنامه دارد، اما در نتیجه شیوع ویروس کرونا تلاش چند ماهه جمعی به سرانجام نرسید و اعضای این گروه نیز به سرنوشت بسیاری دیگر از فعالان تئاتری دچار شدند. حالا پس از ۱۱ ماه تعطیلی اماکن فرهنگی و هنری، درست در روزی که دولت اعلام کرد تهران از وضعیت قرمز خارج شده و بعضی مشاغل می توانند دوباره دست به کار شوند، این حمیدرضا نعیمی، سرپرست گروه تئاتر «شایا» به صورت رسمی اعلام کرده قصد دارد نمایش «گرگاس یا روز بخیر آقای وزیر» را در سالن اصلی تئاتر شهر اجرا کند. با او درباره امید به اجرای این نمایش و دلیل پافشاری اش گفت وگو کرده ام که در ادامه می خوانید.
خانه تئاتر- شما اوایل امسال برای اجرا در سالن اصلی تئاترشهر آمادگی داشتید که همه چیز تعطیل شد. حالا خبر می رسد که دوباره مشغول تمرین اجرای یک نمایش برای اجرا در ماه های پایانی سال هستید، این امید بر چه اساس است؟

سال ۱۳۹۸ گروه تئاتر «شایا» نمایشنامه «فردریک» نوشته اریک امانوئل اشمیت را با گروه زیادی از بازیگران حرفه ای تئاتر، سینما و تلویزیون تمرین کرد. مراحل آماده سازی چندین ماه به طول انجامید، کارهای ساخت دکور و دوخت لباس انجام شد و ما برای تبلیغات و باز کردن سایت فروش بلیت آماده می شدیم که گفتند همه چیز باید متوقف شود. بالطبع هیچ چشم اندازی وجود نداشت و ما آماده هر اتفاقی بودیم. از طرفی هزینه دپوی دکور بسیار بالا بود که به هزینه های قبلی افزوده می شد. گروه مستاصل ماند و نهایتا ناچار شدم به بازیگران و طراحان اعلام کنم اگر خارج از تئاتر کار دیگری دارند فعلا به آن برسند، چون اینجا [تئاتر] وضعیت اصلا روشن نیست. به محض ورود به تابستان اولین صحبت ها با ما انجام شد که برای بازگشایی تئاترشهر دست به کار شویم. بنابراین دوباره با اعضای گروه تماس گرفتم ولی هر کس به نحوی جایی مشغول بود و امکان به صحنه آوردن «فردریک» وجود نداشت. در این فرصت احساس کردم خانواده هنرهای نمایشی کشور باید از بازگشایی کوتاه مدت سالن های تئاتر نهایت بهره را ببرد ولی به عنوان گلایه عرض می کنم که تمام بزرگان و کاربلدهای این حرفه ترجیح دادند در خانه بمانند و حاضر نشدند ظرف بازه زمانی دو ماهه تئاتری روی صحنه بیاورند. این امر بزرگ ترین خسارت را به تئاتر وارد کرد.

اگر اشتباه نکنم آن برهه شما در نمایشی بازی کردید. چرا چنین تصمیمی گرفتید؟

بله، در دو نمایش بازی کردم تا به این سنجش و معیار برسم که آیا ویروس کرونا همان چیزی است که گفته می شود؟ یعنی ماجرا به همان وخامتی است که گفته می شود و همه را به سهولت درگیر می کند؟

نتیجه چه بود؟

نتیجه این بود که سه ماه در دو گروه که جمعا ۳۰ نفر می شدند، در پلاتوهای کاملا غیر استاندارد، صرفا با وجود یک ماسک ساده روی صورت که ناچار بودیم زمان تمرین آن را هم کنار بگذاریم، تمرین کردیم و در نهایت دو نمایش روی صحنه بردیم. ظرف سه ماه تمرین هیچ یک از این ۳۰ نفر به بیماری مبتلا نشد و اتفاقا اگر بررسی کنیم، در دیگر سالن های نمایشی هم کمترین (نزدیک به صفر) آمار درباره ابتلا به کرونا گزارش شده است. بعدا نمایش «گرگاس» را ۴۵ روز، روزی ۷ ساعت تمرین کردیم و تا امروز حتی یک مبتلا نداشته ایم. بنابراین برخلاف نظر وزارت بهداشت و ستاد ملی مبارزه با کرونا و وزارت ارشاد می خواهم اعلام کنم فضای تئاتر یکی از امن ترین محیط ها در میان دیگر فضاهای شهری است. متاسفانه اشتباه آنها از سر دشمنی ناخواسته، ناآگاهی در طول ۱۱ ماه باعث بیکاری و فلج هنرمندان تئاتر شد.

دکتر صادقی معتقد است ادامه تعطیلی فضاهای فرهنگی ناشی از فاصله مدیران فرهنگی از فرهنگ است. به نظر آقای صادقی امکان ادامه فعالیت های هنری برای حفظ روحیه و نشاط در جامعه وجود داشت ولی چون مدیران دغدغه نداشتند، همه چیز به تعطیلی کشید.

کاملا با فرمایش ایشان موافق هستم و اعتقادم بر این است که حتی لازم نیست به اجراهای آنلاین فکر کنیم. با توجه به اجرای دو نمایش که هر کدام ۳۰ شب روی صحنه رفت، عرض می کنم که تمام مدت اتاق های گریم و صندلی تماشاگران ضدعفونی می شد، تب سنجی مخاطبان و همه امکانات لازم برای پیشگیری مورد توجه بود، همه با رعایت فاصله روی صندلی می نشستند و بدون هیچ اضطراب و تنشی تئاتر تماشا می کردند. مدیران باید توجه کنند وقتی دستورالعملی را در سطح عموم مطرح می کنند، این «عموم» بعضی از همین بزرگان را هم دربرمی گیرد که با شنیدن پیام «لطفا در خانه بمانید» سوار بر خودروها هجوم می برند به سمت شمال. مخاطب تئاتر چنین روحیه ای ندارد، فرد با مطالعه و فرهیخته ای است که اگر پروتکل ها و دستورات را بیشتر از مسوولان رعایت نکند، قطعا کمتر از آنها نیز رعایت نمی کند. بنابراین تاکید دارم ما با یک قشر اهل تفکر و مطالعه طرف هستیم که پیشاپیش خودشان را مقید به رعایت اصول می دانند. جامعه تئاتری هم خانواده و فرزند و اطرافیانی دارند که قطعا نگران و مراقب آنها هستند.

بنابراین فکر می کنید امکان ادامه حیات تئاتر وجود داشت؟

باید اول از همه به این دریافت برسیم همان طور که در طول سال با بسیاری بیماری های دیگر نیز زندگی می کنیم، آیا می شود با ویروس کرونا زندگی کرد یا نه؟ معتقدم با وجود شیوع این بیماری می توانیم به زندگی ادامه دهیم، گرچه صحبت های من ابدا به معنای این نیست که با ویروس ساده ای طرف شده ایم و مساله خطرناک نیست. قطعا کووید۱۹ می تواند آسیب برساند، ولی اگر به کشورهای حوزه خلیج فارس یا همین همسایه شمالی ترکیه نگاه کنیم، یک چیز بسیار مشهود است؛ اینکه مردم و جامعه با سرزندگی در کنار این بیماری مشغول زندگی هستند درحالی که ما با افسردگی، ناامیدی و خستگی در کنار ویروس روزگار می گذرانیم. وقتی من با دوستانم در کشور ترکیه صحبت می کنم و تصاویر شهر را می بینم، همه ماسک روی صورت دارند اما کافه ها و رستوران ها یا گالری ها و نمایش ها برقرار است. یعنی مردم از زندگی و لذت بردن دست نکشیده اند. قطعا آنها هم از مسوولان برنامه هایی دریافت می کنند و مثلا قانون منع آمد و شد در ساعت هایی از شبانه روز وجود دارد. ولی چرا زندگی جاری است؟ چون دولت همه شرایط را برای زندگی عادی مردم فراهم می کند، ولی ما اینجا علاوه بر ویروس، باید با تورم افسارگسیخته، آسیب های شدید اجتماعی و ترور هم بجنگیم. تمرین و تلاش برای به صحنه آوردن نمایش در چنین وضعیتی در نظر من و دیگر اعضای گروه تئاتر «شایا» یک وظیفه بود تا همراه با دیگر فعالان تئاتر کشور به یک نتیجه مهم برسیم. اگر این پروژه به سرانجام برسد یعنی تئاتر می تواند حیات داشته باشد و ما سال را کنار مردم به پایان برسانیم، اما اگر در نتیجه ناآگاهی و همراهی نکردن مدیران، این پروژه به سرانجام نرسد یعنی موضوع تعطیلی های یک هفته ای بی قاعده مکان های فرهنگی یک بازی ناجوانمردانه بوده و مسوولان باید واضح اعلام کنند تا روزی که شر این ویروس به کل کنده نشده، امکان اجرای هیچ نمایشی در ایران وجود ندارد. به این ترتیب تکلیف همه ما روشن می شود که تا آن زمان باید شغل دیگری پیدا کنیم.

فکر نمی کنید وضعیتی که درباره جریان داشتن زندگی در کشورهای همسایه تبیین می کنید و آنچه ما فاقدش هستیم از یک جور بی توجهی معنادار مدیران به ضرورت فرهنگ سرچشمه می گیرد؟

همان چندماه پیش گفت وگویی با یکی از نمایندگان مجلس دیدم که نظر ایشان را درباره تعطیلی های چندماهه فعالیت های فرهنگی - هنری جویا شده بودند. پاسخ ایشان به تعطیلی اماکن و بیکاری هنرمندان این بود که «ما در کشور مشکلاتی داریم که تئاتر فعلا مورد بحث نیست.» معتقدم این نماینده مجلس انسانی است ناآگاه و بی اطلاع از حوزه فرهنگ، هنر و تئاتر. یعنی تئاتر و فرهنگ را یک شئ می بیند که هر زمان دل مان خواست می توانیم آن را کنار بگذاریم و اشیای دیگری پیش بکشیم. توجه نمی کنند تئاتر محصول فرهنگی است که مجریان آن تحت عنوان شهروند در این کشور زندگی می کنند. نمی دانند تئاتر هنر مادر است و هنرمندان تئاتر همان افرادی هستند که بخش اعظم سینما و تلویزیون ما را پشتیبانی می کنند. توجه نمی کنند درباره یک جامعه صدهزار نفری حرف می زنیم که هر کدام خانواده ای چند نفره را شامل می شوند. متاسفانه حاضر به شنیدن هم نیستند و اصرار عجیب و گاهی مشکوک حس می شود که اساسا تئاتر وجود نداشته باشد.

ظاهرا درباره برخورد با ویروس هم برنامه مدون وجود ندارد، چه رسد به تئاتر.

بله، بارها دستورالعمل هایی صادر شد که ظرف ۲۴ ساعت تغییر کرد. می خواهم بگویم با یک ناآگاهی مواجه هستیم ولی ناآگاهی گناه نیست، بلکه اصرار بر آن است که اشکال دارد. ما اگر در کشور تئاتر نداشته باشیم یعنی گفت وگو نداریم، فرهنگ رو به زوال است و از آزادی بیان خبری نیست. از وقتی کرونا آمده فروش کتاب در اکثر کشورهای جهان چند برابر شده، چرا؟ چون مدیران اهل فرهنگ و مطالعه هستند و کتابخوانی را به صورت عملی تبلیغ می کنند. همچنین مشوق هایی مثل پست رایگان یا سوبسید ویژه برای خوانندگان کتاب ها در نظر می گیرند. در کشور ما اما کتابفروشی ها یکی پس از دیگری ورشکست یا سالن های تئاتر خصوصی یک به یک تعطیل می شوند و موضوع برای هیچ مدیری اهمیت ندارد.

با توجه به تمام مسائلی که بیان کردید برایم جالب است همچنان امید دارید و گروه پای کار آمده است. آیا از طرف اداره کل هنرهای نمایشی قول حمایت داده شد یا وعده حضور در فجر وجود داشت که همه این طور امیدوارانه دو ماه تمرین کردند؟

اگر حمایتی صورت بگیرد اتفاق غیرطبیعی نیفتاده و باید برای تمام گروه های تئاتری دیگر هم وجود داشته باشد. وقتی تصمیم گرفتیم نمایش «فردریک» را روی صحنه ببریم، بحث حمایت مطرح بود، حالا در نظر بگیرید از ابتدای سال تا امروز سیل تورم صدبرابر شده و ارقام حمایتی سابق به هیچ وجه پاسخگوی هزینه های کنونی گروه ها نیست. بنابراین تاکید دارم اگر حمایتی صورت بگیرد هیچ مساله پنهانی نیست، تنها صحبتی که بین ما مطرح شد، این بود که همان وعده حمایتی ابتدای سال مربوط به اجرای «فردریک» به اجرای «گرگاس» منتقل می شود. اعتقاد داریم در هر شرایط باید بهترین محصول را در برابر دیدگان تماشاگر بگذاریم. امید ما بسیار زیاد است و روزی که امید نداشته باشیم، دگر دلیلی برای ادامه حیات وجود نخواهد داشت. ما این نمایش را روزی ۷ ساعت آن هم در شرایطی تمرین کرده ایم که یکایک بازیگران و عوامل نمایش جان خود و اطرافیان شان را در معرض خطر قرار دادند؛ حرکت شجاعانه ای که به هیچ وجه قابل تصور نیست چگونه امکان دارد به سرانجام برسد. امروز در مرحله ساخت و ساز دکور، ضبط موسیقی و آماده سازی موارد دیگر هستیم، امید داریم مدیران شرایطی فراهم کنند که این تئاتر بتواند به سکوت و خاموشی ۱۱ ماهه تئاتر پایان دهد.

حالا که چند ماه با ویروس زندگی کرده ایم، امیدوارم حرکت گروه شما به سرانجام برسد و مدیران متوجه باشند، می توانیم با رعایت موارد بهداشتی حیات فرهنگی را حفظ کنیم.

شاید به این ترتیب دیگر گروه ها هم پا به عرصه تولید بگذارند ولی همان طور که اشاره کردم، اگر نمایش ما اجرا نشود به این نتیجه می رسیم که تا وقتی کرونا وجود دارد، خبری از چیزی به اسم تئاتر نیست و اگر این خسارت به ما وارد شود، چیزی از خانواده تئاتر کم نمی کند، بلکه برای دیگر فعالان تئاتر آورده ای به همراه دارد. من در دو نمایش بازی کردم که آنها هیچ حمایتی از دولت نگرفتند، اینکه گروهی دریافتی نداشته باشد نباید برای هیچ کس آرامش و آسایش به دنبال بیاورد. گو اینکه چه در زمینه نمایش «فردریک» و همین نمایش «گرگاس»، این مدیران سالن ها بودند که از من دعوت کردند برای اجرا آماده شوم. پروژه عظیم اول با خسارتی که شخصا پرداخته ام به محاق رفت و حالا دوباره از من درخواست شده کار کنم، کما اینکه قرار بود دیگرانی هم نمایش روی صحنه بیاورند و انصراف دادند. من ترجیح دادم انصراف ندهم و دین خودم را به این هنر ادا کنم. به این ترتیب فردا یک معیار و شاخص در دست خواهیم داشت؛ اینکه در دوران کرونا مسوولان چه رفتاری کردند، تئاتری ها چه برنامه ای داشتند و برخورد مردم چگونه بود. 

 

منبع: روزنامه اعتماد/ گفت‌وگو از بابک احمدی 

 
کلیدواژگان


نظرات

شما اولین نظر دهنده باشید.

نظر شما




شبکه‌های اجتماعی
Sroush Aparat Telegram Tiwtter Instagram


© ۲۰۱۹ TheaterForum. All rights reserved
Developed by : w w w . d o r w e b . i r
اطلاعات تلفن Rss
خانه تئاتر



به ما بپیوندید : Aparat Telegram Tiwtter Instagram