در حال بارگذاری لطفا شکیبا باشید...

نقش تئاتر در جامعه ما


■ اخبار » مقاله ■ شناسه خبر : ۴۱۲۲ ■ شنبه ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۷ ساعت ۱۳:۲۱
نویسنده: ساموئل ال. بکر
برگردان: حسین شاکری

اندیشمندان در طول تاریخ برای هنر نمایش یا تئاتر وجوه مختلفی را متصور بوده‌اند اما یکی از بحث‌برانگیزترین و مهم‌ترین آن‌ها وجه اجتماعی آن است. تئاتر به سبب زنده و به‌روز بودن و گذرا بودن شباهت بسیاری به رویدادهای روزمره زندگی دارد: اتفاقی می‌افتد، شخصیت‌ها کنار هم حضور پیدا می‌کنند، دیالوگی برقرار می‌شود و تمام؛ تمام یعنی تکرار نمی‌شود ولی سخن و خاطره آن می‌ماند. این وجه از نمایش شاید با کمی اغماض در ایران مغفول مانده و یا اصحاب هنر و نقد با احتیاط سراغ آن می‌روند. جشن خانه تئاتر که که در بزرگداشت روز جهانی تئاتر برگزار می‌شود نیز یکی از رویدادهای اجتماعی است که ضمن ارج نهادن به این هنر و هنرمندان آن به صورتی نمادین این وجه را گوشزد و بر آن تاکید دارد.

درباره وجه اجتمائی تئاتر و تاثیر آن چه در دوران نبود رسانه‌های صوتی و تصویری و چه اکنون در طوفان فناوری‌های مربوط سخن بسیار رفته است. در این میان، «ساموئل ال. بکر»، استاد فن کلام و هنرهای تصویری دانشگاه آیووا یکی از اندیشمندانی است که به این موضوع پرداخته است. وی در سخنرایی برای آموزگاران و اساتید گفته است: نقش تئاتر در جامعه را به سختی می‌توان تبیین کرد زیرا این هنر تقریبا به طور نامحدودی کارکرد دارد. از یک منظر، به تعداد اجراهای متفاوت می‌توان برای آن کارکرد متصور شد و از منظری دیگر، به تعداد مخاطبان یک اثر نمایشی می‌توان برای آن کارکرد تعریف کرد؛ زیرا هر تماشاگر پس‌زمینه، آینده و نیازهای روزمره متفاوتی دارد که برای هر کدام کاربرد یک اثر نمایشی متفاوت می‌شود.

هنر نمایش و تئاتر زنده، برای برخی آرامش مورد نیاز را تامین می‌کند؛ یعنی فرصتی است برای فرار به سوی تخیلی سلامت‌بخش و برخی مواقع به همراه خنده و شادی؛ هم‌چون نمایش‌هایی همراه با ساز و آواز. برای بعضی دیگر چالش‌های اندیشمندانه مورد نیاز و یا چالش‌های متفکرانه‌ای را که در دیگر تجربیات زندگی نداشته است را برآورده می‌کند؛ این نوع از تئاتر را می‌توان در آثار برتولد برشت و یا ساموئل بکت یافت. برای گروهی دیگر هنر نمایش تامین کننده راه‌کارهایی برای زندگی است؛ نمایش‌هایی با موضوع معضلات و مشکلات خانوادگی و یا شخصی در این گروه هستند.

هم‌چنین هر نمایش‌نامه‌نویسی بر کارکردهایی که اثر خود باید ارائه دهد تاثیر می‌گذارد زیرا او نیز درباره زندگی دیدگاهی منحصر به خود دارد. بی‌شک کارکردهای نمایش قورباغه‌های آریستوفان، حداقل در بخش‌هایی با آثار اوروپیدوس با وجود مشابهت‌ها، متفاوت است؛ و نیز بیمار خیالی مولیر با بانوی زیبای من جورج برنارد شاو.

با این وجود، اگر تعریف اصطلاح «سرگرمی» را به اندازه کافی گسترده بدانیم می‌توانیم بگوییم که تمامی آثار تئاتری سرگرم کننده هستند. با این وجود، با نگاهی ایده‌آلی و خاص، هر نمایشی برای هر یک از مخاطبان خود فرصتی را فراهم می‌کند تا او بتواند با اذهان خود تعامل داشته و اندیشه‌ها و زیبیی‌ها را یافته و راه‌های نوینی را برای نگاه به جهان کشف کند؛ زیرا هنرمندان بزرگ عرصه تئاتر می‌توانند تصویری متقاعد کننده از زندگی و بشری و طبیعت را به نمایش بگذارند.

یک تئاتر بسیار خوب گزاره‌ای بر وضعیت انسانی. یک عضو از اعضای مخاطبان که هنر دیدن نمایش را آموخته است و اشتیاق تعامل با چنین تولیدات فرهنگی را دارد، می‌تواند درک و دریافت خود را از زندگی و وضعیت بشریت یه گونه‌ای واضح و پرمحتوا  از تئاتر کسب کند.

و این توان بالقوه تئاتر در دریافت روشن و غنی از زندگی به جای قضاوت کردن آن است که باید آموخته شود. قدرت و نیروی این نوع دیدگاه به تئاتر است که می‌تواند به شخص یارای داشتن نقشی موثر و پویا برای رسیدن به اهداف والای خود را بدهد.



نظرات

شما اولین نظر دهنده باشید.

نظر شما




Sroush Aparat Telegram Tiwtter Instagram